Nowoczesne systemy alarmowe – czujniki zalania, dymu i gazu z powiadomieniem.

Nowoczesne systemy alarmowe – czujniki zalania, dymu i gazu z powiadomieniem to zintegrowane sieci detektorów, które w ułamku sekundy wykrywają zagrożenie i wysyłają alert bezpośrednio na telefon właściciela. Działają one w oparciu o łączność radiową, odcinając dopływ wody i gazu poprzez inteligentne elektrozawory, zanim awaria całkowicie zniszczy mienie. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że bez tego sprzętu każda awaria rury wodociągowej kończy się gruntownym remontem za dziesiątki tysięcy złotych.

Jak działają nowoczesne systemy alarmowe z powiadomieniem na telefon?

Zestawy detektorów komunikują się z centralą za pomocą protokołów ZigBee, Z-Wave lub klasycznego Wi-Fi. To nie są tanie, proste piszczałki z marketu budowlanego. Wysłanie sygnału push na smartfon zajmuje im mniej niż dwie sekundy. Od razu wiesz, co dokładnie dzieje się w budynku. My montowaliśmy w zeszłym miesiącu taki zestaw na osiedlu Dębowe Tarasy w Katowicach. Pękł wężyk ciśnieniowy od pralki. System natychmiast zareagował. Zawór odcinający wodę na głównej rurze zamknął obieg w piętnaście sekund od pierwszego kontaktu styków z wilgocią na podłodze w łazience.

Brak prądu nie stanowi przeszkody dla poważnych instalacji. Centrale alarmowe posiadają wbudowane akumulatory podtrzymujące zasilanie przez kilkanaście godzin. Sensory zasilane są bateriami litowymi. Działają niezależnie od awarii sieci energetycznej. Kiedy operator internetu ma przerwę w dostawie usług, system przełącza się na wbudowany moduł GSM. Wysyła prosty komunikat tekstowy z dokładną lokalizacją czujnika, który wykrył problem.

Czy czujniki zalania, dymu i gazu można podłączyć do jednej aplikacji?

Zastanawiacie się pewnie po co komu kolejna ikona na pulpicie telefonu. Wszyscy producenci sprzętu IoT dążą obecnie do zamknięcia obsługi w jednym spójnym interfejsie. Z poziomu jednego ekranu zarządzasz detektorem tlenku węgla w kotłowni, czujnikiem dymu w garażu, elektrozaworem wody oraz dwoma kontaktronami w oknach tarasowych. Cztery urządzenia spięte w jednym miejscu. Awarie chmury obliczeniowej producentów się zdarzają. W ubiegłym tygodniu serwery jednego z dostawców padły na dwie godziny. Wtedy ratuje nas lokalna bramka działająca w sieci LAN. System nadal realizuje zaprogramowane akcje automatyczne wewnątrz domu, nawet bez dostępu do internetu.

Mówiąc szczerze, mam już potąd słuchania teoretyków z forów instalatorskich, którzy twierdzą, że kable to jedyna słuszna droga do bezpieczeństwa. Gówno prawda. Robiłem wdrożenie na starym budownictwie, gdzie kucie ścian pod skrętkę doszczętnie zniszczyłoby oryginalne tynki z lat trzydziestych. Wrzuciliśmy tam bezprzewodowe sensory bateryjne z rezerwowym zasilaniem i własną siecią mesh. Działa to jak złoto od dwóch lat. Czasami technologia radiowa ma po prostu miażdżącą przewagę nad pruciem betonu w imię starych przyzwyczajeń branżowych dziadów z wiertarkami udarowymi.

Gdzie najlepiej zamontować czujnik gazu i tlenku węgla w domu?

Montaż detektorów wymaga znajomości wagi poszczególnych gazów. Fizyki nie oszukasz. Metan jest znacznie lżejszy od powietrza. Błyskawicznie ucieka pod sufit. Tlenek węgla miesza się z powietrzem na wysokości twarzy dorosłego człowieka. Propan-butan z butli pełznie po podłodze i zbiera się w zagłębieniach terenu. Montowanie wszystkiego w jednym miejscu to błąd. Czujnik wielogazowy często zawodzi, bo mechanika rozchodzenia się oparów po prostu uniemożliwia poprawne wykrycie dwóch różnych substancji z tego samego punktu w przestrzeni pokoju.

Dobrym pomysłem jest trzymanie się bardzo sztywnych wytycznych producenta sprzętu. Poniżej przedstawiamy układ dla najpopularniejszych zagrożeń w domach jednorodzinnych.

• Gaz ziemny: maksymalnie trzydzieści centymetrów od sufitu, z dala od kratek wentylacyjnych. Powiew z zewnątrz zaburza odczyty komory pomiarowej.
• Tlenek węgla: na wysokości około półtora metra. Dokładnie tam, gdzie śpisz lub siedzisz na kanapie w salonie. Zawsze w sypialniach i bezpośrednio obok piecyków gazowych.

Unikaj miejsc w pobliżu okien i drzwi. Przeciągi rozwiewają gaz, opóźniając reakcję sensora elektrochemicznego. Zbyt bliska odległość od kuchenki gazowej powoduje fałszywe wzbudzenia podczas zwykłego gotowania obiadu.

Jakie błędy popełniamy przy instalacji detektorów dymu?

Ludzie nagminnie instalują czujniki dymu w kuchniach. Smażysz boczek na patelni. Włącza się syrena. Wchodzisz na krzesło, wyciągasz baterię i całkowicie zapominasz o sprawie. To najgłupsze, co można zrobić. Czujnik ląduje w szufladzie biurka. Tracisz jakąkolwiek ochronę. Dym z papierosów czy gęsta para z czajnika wyzwala fałszywe alarmy. Detektory fotoelektryczne reagują na widzialne cząsteczki w powietrzu. Sensory jonizacyjne są z kolei czulsze na szybko rozwijający się ogień bez dużej ilości dymu.

My zawsze sugerujemy montaż detektorów pożarowych w korytarzach i na klatkach schodowych. To jedyne drogi ewakuacyjne z budynku. Tam ogień odcina wyjście najszybciej i stwarza największe zagrożenie dla domowników. Korytarz działa jak komin. Ciągnie dym z innych pomieszczeń wprost do czujnika.

Ile kosztuje inteligentny system alarmowy do mieszkania w bloku?

Koszty zależą bezpośrednio od użytego protokołu komunikacyjnego. Podstawowy zestaw na Wi-Fi kupisz za bez mała trzysta złotych. Dostajesz plastikową centralkę i dwa proste sensory. Poważne instalacje oparte na Z-Wave kosztują grubo ponad dwa tysiące złotych na start. Różnica leży w niezawodności sieci i czasie reakcji baterii. Tanie sprzęty pożerają zasilanie w trzy miesiące i ciągle gubią zasięg routera. Markowe urządzenia działają na jednej baterii litowej CR123A prawie trzy lata bez dotykania.

Zrobiliśmy wczoraj zestawienie sprzętowe dla małego mieszkania na parterze. Wymagało to jednego czujnika zalania w łazience pod pralką, czujnika dymu w przedpokoju, czujnika czadu przy piecyku gazowym i małej syreny wewnętrznej. Całość zamknęła się w tysiącu dwustu złotych z robocizną instalatora. To absolutny ułamek kosztów wymiany spuchniętych paneli podłogowych i malowania sufitu u sąsiada piętro niżej.

Co daje protokół ZigBee w zestawieniu z tradycyjnym Wi-Fi?

Wi-Fi zatyka się przy dużej liczbie urządzeń. Router od dostawcy internetu nie pociągnie jednocześnie telewizora w 4K, trzech laptopów i dwudziestu czujników rozmieszczonych po całym domu. ZigBee tworzy własną, wydzieloną sieć mesh. Każde urządzenie podłączone do prądu działa jak wzmacniacz sygnału. Im więcej sprzętu zamontujesz, tym mocniejsza i bardziej stabilna staje się cała sieć. Awaria jednego węzła nie przerywa komunikacji, bo sygnał znajduje inną drogę do centrali. Zużycie energii w układach ZigBee jest drastycznie niższe niż w modułach Wi-Fi. Wybudzenie z uśpienia, wysłanie ramki danych i powrót do trybu czuwania trwa ułamki sekund.

Dlaczego sam alarm dźwiękowy to dzisiaj za mało?

Wyjec powieszony na ścianie elewacji nikogo już na osiedlu nie interesuje. Sąsiedzi całkowicie ignorują sygnały dźwiękowe, traktując je jako usterkę taniego systemu u kogoś na ulicy. Kiedy jesteś w pracy na drugim końcu miasta, lokalna syrena nie ma żadnego znaczenia dla ratowania dobytku. Woda leje się z pękniętego wężyka od spłuczki z wydajnością kilkunastu litrów na minutę. Zalejesz dwa piętra w dół, zanim w ogóle ruszysz samochodem z biurowego parkingu.

Powiadomienia push i bezpośrednia integracja detektorów z elektrozaworami to jedyna sensowna droga budowania zabezpieczeń. System sam zamyka główny zawór wody na rurze doprowadzającej. Odcina zasilanie gniazdek elektrycznych w zalanym pomieszczeniu, zapobiegając zwarciu. Ty dostajesz na telefon tylko suchą informację o zażegnanym kryzysie. Wypadek zostaje zneutralizowany na etapie zalanej posadzki w jednej łazience, a nie zniszczonego całego pionu w bloku.

Dlaczego ubezpieczyciele wymagają certyfikowanych czujników?

Kupowanie chińskich no-name’ów z portali aukcyjnych to proszenie się o kłopoty. Towarzystwa ubezpieczeniowe bardzo rygorystycznie podchodzą do wypłaty odszkodowań po pożarze lub wybuchu gazu. Rzeczoznawca w pierwszej kolejności szuka certyfikatu zgodności z normą EN 50291 dla czujników czadu oraz EN 14604 dla detektorów dymu. Brak odpowiedniej naklejki na obudowie spalonego urządzenia daje im twardą podstawę do drastycznego obniżenia kwoty odszkodowania lub całkowitej odmowy jego wypłaty.

Sprzęt bez atestów posiada słabej jakości komory pomiarowe. Z czasem ulegają one degradacji. Po roku użytkowania taki czujnik pokazuje zerowe stężenie tlenku węgla, mimo że w pomieszczeniu znajduje się śmiertelna dawka gazu. Certyfikowane detektory mają zaprogramowany czas życia sensora. Po upływie siedmiu lub dziesięciu lat urządzenie samo zgłosi błąd i wymusi na tobie zakup nowego egzemplarza. To zabezpieczenie przed fałszywym poczuciem bezpieczeństwa.

Przejrzyj swoje rachunki za ubezpieczenie mieszkania. Sprawdź dokładnie, czy polisa pokrywa szkody wyrządzone przez pęknięty wężyk w kuchni, którego nie wymieniałeś od dziesięciu lat. Zostawiam cię z tym problemem. Zamontowanie głupiego czujnika wody za stówę i zaworu ratuje dorobek życia, a wy dalej wolicie kupować nowe telewizory zamiast elektrozaworu na rurę główną w pionie wodociągowym.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Czy czujniki gazu i czadu to to samo urządzenie? Nie. Czujnik gazu wykrywa gaz ziemny lub propan-butan. Czujnik czadu wykrywa tlenek węgla. Wymagają one montażu na zupełnie innych wysokościach ze względu na różną gęstość tych gazów.
• Jak szybko działa elektrozawór po wykryciu zalania? Czas reakcji od momentu wykrycia wody przez czujnik do pełnego zamknięcia zaworu kulowego wynosi zazwyczaj od 10 do 15 sekund w zależności od modelu i ciśnienia wody w sieci.
• Gdzie nie instalować czujników dymu? Omijaj kuchnie, łazienki oraz kotłownie. Para wodna, dym z gotowania i spaliny powodują ciągłe, fałszywe alarmy, co najczęściej kończy się demontażem urządzenia przez zirytowanych domowników.
• Co się stanie z alarmem, gdy braknie prądu i internetu? Zaawansowane centrale alarmowe przechodzą na zasilanie z wbudowanego akumulatora, a powiadomienia wysyłają przez zapasowy kanał GSM (kartę SIM) zamiast domowego routera Wi-Fi.
• Jak często należy wymieniać baterie w czujnikach? W urządzeniach Wi-Fi baterie wymienia się średnio co 6 miesięcy. W systemach opartych na protokołach ZigBee lub Z-Wave baterie litowe wytrzymują od dwóch do nawet trzech lat.
• Jakie normy powinien spełniać czujnik tlenku węgla? Urządzenie musi bezwzględnie posiadać certyfikat potwierdzający zgodność z europejską normą EN 50291. Tylko taki sprzęt gwarantuje poprawne pomiary i jest akceptowany przez ubezpieczycieli.

Bibliografia

1. Państwowa Straż Pożarna – https://www.gov.pl/web/kgpsp
2. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – https://www.gunb.gov.pl
3. Polski Komitet Normalizacyjny – https://www.pkn.pl
4. Urząd Komunikacji Elektronicznej – https://uke.gov.pl
5. Instytut Techniki Budowlanej – https://www.itb.pl

Podobne artykuły:

Jaki wodomierz wybrać: 1/2 czy 3/4 cala? Jaki jest cena desek bezpośrednio z tartaku? Ocieplenie poddasza pianą PUR – cennik, wady, zalety i opinie Elewacja z drewna palonego (Shou Sugi Ban) – czy to trwała metoda? Podbitka dachowa – plastikowa (PCV) czy drewniana? Trwałość i estetyka.