Najtańsze ogrodzenie tymczasowe budowy to siatka leśna rozpięta na używanych stemplach drewnianych, której koszt zamyka się w zaledwie kilku złotych za metr bieżący. Alternatywą o najlepszym stosunku ceny do wygody jest wynajem mobilnych paneli ażurowych, co pozwala całkowicie wyeliminować koszty zakupu materiałów na własność i problem ich utylizacji. Prawda jest zresztą taka, że wybór konkretnej metody zawsze dyktuje harmonogram robót. My na naszych realizacjach dopasowujemy typ zapory do czasu, jaki ekipy spędzą na działce.
Budowa domu lub obiektu komercyjnego pochłania ogromne środki już na etapie robót ziemnych. Inwestorzy szukają oszczędności na każdym kroku. Zabezpieczenie placu to pierwszy wydatek, który można drastycznie obciąć, pod warunkiem znajomości kilku technicznych trików. Zmieniliśmy te zasady na robocie u siebie wielokrotnie, testując różne warianty prowizorycznych płotów. Wyniki tych prób są jednoznaczne.
Jakie są przepisy prawne określające ogrodzenie placu budowy w Polsce?
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych stawia sprawę jasno. Teren musi być odgrodzony od osób postronnych. Płot ma mieć wysokość minimum półtora metra. To jest bez mała najważniejsza wytyczna z całego dokumentu. Prawo budowlane nie narzuca jednak z jakiego materiału musisz ten płot wykonać. Inspektorzy nadzoru budowlanego sprawdzają sam fakt istnienia fizycznej bariery. A ta bariera ma po prostu stać prosto i nie przewracać się na wietrze.
Odległość ogrodzenia od wykopów i stref niebezpiecznych to minimum jedna dziesiąta wysokości obiektu, z którego mogą spadać przedmioty. Zrobiliśmy w zeszłym roku zabezpieczenie na wąskiej działce plombowej na osiedlu w Radomiu. Brakowało nam miejsca na zachowanie tego dystansu. W takiej sytuacji przepisy pozwalają na zastosowanie daszków ochronnych. Zbiliśmy je ze zwykłych desek szalunkowych. PINB przyjechał, popatrzył i kierownik budowy wpisał do dziennika akceptację bez żadnych uwag.
Wymogi formalne sprowadzają się do dwóch twardych punktów:
- Zółta tablica informacyjna powieszona w widocznym miejscu od strony drogi publicznej.
- Wysokość siatki lub paneli przekraczająca 150 centymetrów od poziomu gruntu.
Nie ma tu miejsca na interpretacje. Brak płotu to proszenie się o mandat i wstrzymanie prac. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z zeszłego miesiąca, wydaje się, że urzędnicy w małych gminach wiejskich rzadziej kontrolują ten aspekt niż nadzór w dużych aglomeracjach. Mimo to ryzyko wstrzymania betonowania fundamentów przez brak głupiej siatki jest nieopłacalne.
Siatka leśna czy wynajem paneli ażurowych – co wyjdzie taniej na działce?
To jest odwieczny dylemat inwestorów. Siatka leśna to absolutny faworyt budżetowy. Kupujesz rolkę 50 metrów za grosze. Do tego kilkanaście palików sosnowych i garść skobli. Montaż zajmuje dwóm osobom jedno popołudnie. Pół roku później ta sama siatka rdzewieje, opada i wygląda tragicznie. Wbiliśmy te sterty drewna na chama w glinę jesienią, a na wiosnę wszystko leżało w błocie. Teren przestał być chroniony.
Wynajem ogrodzeń budowlanych to zupełnie inna kalkulacja. Płacisz stawkę dobową lub miesięczną za metr bieżący. Firma przywozi stalowe przęsła ażurowe, stopy betonowe i klamry spinające. Rozstawiają to w dwie godziny. Kiedy zamykasz stan surowy, dzwonisz, a oni to zabierają. Nic nie zalega ci za garażem. Zastanawiacie się zresztą, dlaczego deweloperzy używają tylko paneli? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie w biurze. Odpowiedź to czas i brak kosztów magazynowania.
Spójrzmy na brutalne zestawienie kosztów dla działki o obwodzie około 100 metrów:
| Rodzaj zabezpieczenia | Szacunkowy koszt na 6 miesięcy | Wady i zalety w praktyce |
| Siatka leśna na stemplach (zakup) | Prawie sześćset złotych (materiał) | Tania, wymaga własnej pracy, gnijące słupki, jednorazowa. |
| Mobilne panele ażurowe (wynajem) | Około tysiąc dwieście złotych | Brak pracy własnej, wysoka stabilność, estetyka, zwrot po budowie. |
| Używane panele pełne z blachy | Więcej niż trzy tysiące złotych | Zatrzymują kurz, dają prywatność, ale są podatne na silny wiatr. |
| Siatka ślimakowa (docelowa) | Powyżej pięciu tysięcy złotych | Zostaje na lata, wymaga betonowania słupków, łatwo uszkodzić koparką. |
Wnioski widać od razu. Jeśli budujesz dom systemem gospodarczym i masz dużo wolnego czasu w weekendy, kupuj siatkę leśną. Jeśli zależy ci na tempie i masz wąski wjazd, gdzie manewrujące gruszki z betonem na pewno uszkodzą narożniki płotu, bierz panele na wynajem. Uszkodzony panel po prostu wymieniasz na inny.
Jak samodzielnie zamontować tymczasowy płot z siatki i zaoszczędzić na robociźnie?
Nie płać firmom zewnętrznym za rozciąganie drutu. To praca niewymagająca żadnych kwalifikacji. Potrzebujesz młotka, obcęgów, szpadla i sznurka murarskiego. Wytycz linię ogrodzenia w granicach swojej działki. Uważaj na znaki geodezyjne. Zniszczenie kamienia granicznego to poważny problem prawny i dodatkowe koszty wznowienia granic.
Słupki drewniane musisz wkopać na głębokość minimum pół metra. Ziemia wokół musi być mocno ubita. Dobrym pomysłem jest opalenie końcówek drewna w ognisku lub pomalowanie ich lepikiem asfaltowym. To zapobiega szybkiemu gniciu w wilgotnym gruncie. Rozstaw palików nie powinien przekraczać trzech metrów. Jeśli dasz je rzadziej, siatka zacznie obwisać po pierwszym mocnym deszczu.
Siatkę rozwijasz od słupka narożnego. Zawsze naciągaj ją z użyciem siły. Jeden człowiek ciągnie drut, drugi wbija skoble. Skoble to takie wygięte gwoździe w kształcie litery U. Wbijaj je ukośnie do włókien drewna. Wtedy trudniej je wyrwać. Zabezpieczyliśmy tak teren pod magazyn w Ząbkach i płot wytrzymał bez poprawek pełne czternaście miesięcy ciężkich robót ziemnych. (Tu zaznaczam, że grunt był tam wyjątkowo piaszczysty i woda szybko schodziła w dół).
Oto krótka lista niezbędnych materiałów do samodzielnej pracy:
- Rolki siatki leśnej (najlepiej o zagęszczonych oczkach na dole, co blokuje wejście małym zwierzętom).
- Stemple budowlane (mogą być z odzysku, byle nie były całkowicie spróchniałe).
- Gwoździe, skoble i drut wiązałkowy.
- Ostrzegawcza taśma biało-czerwona do przewiązania na górnej krawędzi dla lepszej widoczności.
Czego użyć zamiast drogich stóp betonowych przy własnych panelach?
Czasami inwestor kupuje używane przęsła ażurowe na portalach ogłoszeniowych. Brakuje do nich jednak podstaw. Oryginalne stopy betonowe lub z tworzywa sztucznego są ciężkie i drogie w transporcie. Mamy na to brutalnie proste rozwiązanie. W rurę pionową ramy panelu wsuwamy pręt zbrojeniowy fi 16 lub grubszą rurkę stalową i wbijamy to bezpośrednio w ziemię. To po prostu MUSI wejść głęboko na minimum osiemdziesiąt centymetrów.
Inny patent polega na zalaniu rur PCV resztkami betonu z chudziaka. Kiedy pompa kończy wylewać fundament, zawsze zostaje trochę materiału. Wrzucasz w to krótki kawałek rury stalowej i masz darmową, ciężką stopę stabilizującą. Trzeba kombinować. Plac budowy to nie apteka. Ważne, żeby zapora spełniała swoją funkcję izolacyjną i nie stwarzała zagrożenia dla przechodniów na chodniku.
Kiedy ogrodzenie pełne z blachy trapezowej ma sens ekonomiczny?
To jest najdroższa opcja z tymczasowych rozwiązań. Pełne panele z blachy trapezowej stawiają potężny opór wiatrowi. Wymagają dodatkowych podpór, zastrzałów i potrójnego dociążenia stóp. Wynajem kosztuje majątek. Zatem po co w ogóle o tym rozmawiać? Bo czasami nie masz wyjścia. Jeśli budujesz w gęstej zabudowie miejskiej, blisko ruchliwej ulicy lub szkoły, urzędnicy mogą wymusić na tobie ten standard.
Pełny płot zatrzymuje kurz, pył z cięcia pustaków i błoto tryskające spod kół wywrotek. Chroni też cenne materiały przed wzrokiem złodziei. Kiedy na plac wjeżdża styropian, wełna mineralna i okna, ażurowe druty przestają wystarczać. Blacha daje psychologiczny komfort. Nikt nie widzi, co aktualnie dzieje się na działce i jaki sprzęt tam zostaje po godzinie szesnastej.
Z ekonomicznego punktu widzenia, zakup używanej blachy trapezowej w drugim gatunku (tzw. pozagatunek) i przykręcenie jej do drewnianego szkieletu opłaca się tylko przy inwestycjach trwających dłużej niż dwa lata. Po zakończeniu prac taką blachę można odsprzedać rolnikom na zadaszenia wiat lub oddać na złom, odzyskując część włożonego kapitału.
Czy brak ogrodzenia budowy to pewny mandat od nadzoru?
Zostawienie rozgrzebanego wykopu bez żadnej osłony to skrajna nieodpowiedzialność. Inspektor PINB ma prawo nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego. Kwoty zaczynają się od kilkuset złotych, ale mogą rosnąć w przypadku rażących zaniedbań. Najgorsze jest jednak wstrzymanie robót. Kierownik budowy dostaje wpis do dziennika i nakaz natychmiastowego usunięcia nieprawidłowości. Ekipa murarzy stoi, sprzęt czeka, a ty tracisz grube pieniądze na przestojach.
Wypadki na nieogrodzonych terenach to koszmar prawny dla inwestora. Jeśli dziecko z sąsiedztwa wejdzie na twoją działkę i wpadnie na pręty zbrojeniowe, prokurator pociągnie do odpowiedzialności ciebie i kierownika budowy. Odpowiadacie za zabezpieczenie terenu solidarnie. Dlatego nawet najtańsza siatka leśna za sto złotych i taśma ostrzegawcza są lepsze niż pusta przestrzeń. To dowód przed sądem, że podjęto kroki zapobiegawcze.
Pamiętaj o bramie wjazdowej. Płot to jedno, ale otwór wjazdowy musi być zamykany na kłódkę po zakończeniu dniówki. Często widujemy piękne, szczelne systemy panelowe, w których brama stoi szeroko otwarta przez całą noc, bo nikt nie kupił łańcucha za trzydzieści złotych. To mija się z celem.
Na co uważać zlecając montaż lokalnym ekipom?
Wynajęcie ludzi z łapanki do rozciągnięcia siatki przeważnie kończy się fuszerką. Przerabialiśmy to na inwestycji pod Poznaniem. Zlecono to przypadkowym pracownikom. Naciągnęli drut tak słabo, że po tygodniu oparł się o niego pies i siatka położyła się na ziemi. Pieniądze wyrzucone w błoto. Jeśli komuś płacisz, odbieraj pracę z poziomicą i sprawdzaj naciąg dłonią.
Zwracaj uwagę na:
- Głębokość posadowienia słupków. Jeśli słupek chwieje się przy lekkim pchnięciu, każ go wykopać i wbić głębiej.
- Sposób łączenia rolek. Druty muszą być splecione ze sobą na długości co najmniej trzech oczek. Zwykłe związanie sznurkiem pęknie na mrozie.
Tymczasowe ogrodzenie budowy to nie jest architektura krajobrazu. To ma być tanie, bezpieczne i zgodne z prawem. Wybierz metodę, która nie wydrenuje twojego portfela na start. Przeanalizuj czas trwania robót. Policz koszty. Podejmij decyzję i zamknij ten temat w jeden weekend. Zamiast doktoryzować się z grubości drutu ocynkowanego, po prostu wbij te słupki i zamów w końcu beton na fundamenty. Pokaż, że potrafisz zarządzać swoim placem budowy z głową.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy mogę użyć taśmy ostrzegawczej zamiast ogrodzenia?
Nie. Sama taśma biało-czerwona nie spełnia wymogu fizycznej bariery o wysokości 1,5 m. Służy jedynie do wyznaczania stref wewnątrz już ogrodzonego placu budowy. - W jakiej odległości od drogi można postawić płot tymczasowy?
Zgodnie z prawem, płot nie może stwarzać zagrożenia dla ruchu drogowego ani ograniczać widoczności. Jeśli wchodzi w pas drogowy, wymaga zgody zarządcy drogi i uiszczenia opłaty za zajęcie pasa. - Kto ponosi koszty ogrodzenia placu budowy?
Koszt ten leży po stronie inwestora, chyba że w umowie o roboty budowlane z generalnym wykonawcą zapisano inaczej. Wtedy wykonawca wlicza to w koszty ogólne budowy. - Jak zabezpieczyć głębokie wykopy liniowe?
Wykopy powyżej 1 metra głębokości muszą być bezwzględnie wygrodzone barierkami ochronnymi umieszczonymi w odległości minimum 1 metra od krawędzi wykopu. - Czy potrzebuję pozwolenia na budowę ogrodzenia tymczasowego?
Nie. Ogrodzenia tymczasowe nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeśli są demontowane przed upływem 180 dni lub służą wyłącznie zabezpieczeniu placu budowy na czas ważnego pozwolenia na budowę obiektu głównego. - Co zrobić, gdy sąsiad nie zgadza się na płot w ostrej granicy?
Ogrodzenie tymczasowe musisz wtedy cofnąć całkowicie na swoją działkę. Nie masz prawa naruszać własności sąsiada bez jego pisemnej zgody.
Bibliografia
1. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – https://www.gunb.gov.pl
2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia
3. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Internetowy System Aktów Prawnych) – https://isap.sejm.gov.pl
4. Państwowa Inspekcja Pracy – https://www.pip.gov.pl
5. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl
