Jak założyć domowy zielnik z recyklingu (puszki, słoiki, palety)?

Jak założyć domowy zielnik z recyklingu (puszki, słoiki, palety)? Wystarczy dokładnie umyć wybrane pojemniki, wywiercić w dnie otwory drenażowe, wsypać na spód grubą warstwę keramzytu i posadzić sadzonki w ziemi wymieszanej z piaskiem. To najtańszy i najszybszy sposób na własne uprawy w mieszkaniu, który zrealizujesz w jeden weekend bez kupowania plastikowych doniczek w markecie.

Przerabianie odpadów na pojemniki do uprawy roślin to po prostu fizyczna praca z wiertarką i młotkiem. Bierzemy puste opakowania po żywności i nadajemy im nową funkcję użytkową. Nie ma tu wielkiej filozofii. Zwykła blacha ocynkowana wytrzyma kontakt z wodą przez dwa sezony. Drewno z palet trzeba zeszlifować i zabezpieczyć przed gniciem. Szkło ładnie wygląda, ale sprawia najwięcej problemów z zaleganiem wody na dnie. Wybór materiału determinuje to, jak często będziemy musieli sprawdzać wilgotność podłoża. U nas w biurze na parapecie połowa ziół zgniała w pierwszym miesiącu właśnie przez złe dopasowanie pojemnika do gatunku rośliny.

Dlaczego metalowe puszki to najlepszy materiał na start?

Metal wybacza błędy początkujących. Puszki po pomidorach, kukurydzy czy brzoskwiniach mają idealną pojemność dla systemu korzeniowego pojedynczej sadzonki bazylii lub tymianku. Łatwo w nich zrobić dziury. Bierzemy wiertarkę, zakładamy wiertło do metalu i robimy cztery otwory od spodu. Zrobione.

W zeszłym roku robiliśmy taki projekt na osiedlu przy ulicy Wiosennej w starym garażu. Dwie godziny wiercenia w puszkach po brzoskwiniach. Złamałem wiertło. Blacha potrafi być twarda na zgrzewach, więc trzeba uważać i mocno trzymać pojemnik kombinerkami. Pisałem tę instrukcję o 3 nad ranem na szybkiego, zrezygnowany po tym jak zalałem sobie całą kuchnię wodą ze słoika bez drenażu, więc od razu mówię wprost. Szkło to pułapka. Puszki są bezpieczne bo woda z nich swobodnie wycieka na podstawkę. Wystarczy usunąć papierową etykietę, zmyć resztki kleju zwykłym olejem jadalnym i gotowe. Niektórzy malują je farbą w sprayu żeby nie rdzewiały od zewnątrz. Ja zostawiam surowe blachy. Rdza pojawia się po kilku miesiącach i wygląda całkiem naturalnie.

Jak przygotować ostre krawędzie żeby się nie skaleczyć?

Otwieracze do konserw zostawiają ostre zadziory. Należy wziąć zwykły papier ścierny o gradacji 80 i przetrzeć górny rant. Trwa to dosłownie piętnaście sekund na jedną sztukę. Potem myjemy wnętrze płynem do naczyń żeby usunąć resztki soli i cukru z zalewy. Zioła nienawidzą pleśni, a resztki jedzenia w zakamarkach puszki to gwarantowany rozwój grzybów w podłożu już po tygodniu od posadzenia.

Z jakich palet można bezpiecznie budować zielnik na balkon?

To jest bez mała najgorsza opcja z wszystkich jeśli nie wiesz co robisz. Ludzie znoszą z ulicy przypadkowe drewno i sadzą w nim jedzenie. Zwykła paleta transportowa może być nasączona silną chemią przeciwgrzybiczą. Musimy szukać oznaczeń na klockach nośnych. Szukamy wypalonego stempla z literami HT. Oznacza to Heat Treated, czyli drewno suszone termicznie w komorach. Jest bezpieczne. Omijamy szerokim łukiem palety z oznaczeniem MB. To bromek metylu. TOKSYCZNE świństwo, które przeniknie do twojej rukoli i rzodkiewki.

Paletę trzeba dociąć. Bierzesz piłę i tniesz na wymiar balkonu. Najlepiej odciąć skrajne sekcje, a z resztek desek zbić dno dla naszych skrzynek. Wymaga to wyciągnięcia starych gwoździ łomem. Drewno jest szorstkie. Szlifujemy je szlifierką oscylacyjną żeby nie wbijać sobie drzazg przy każdym podlewaniu mięty. Zmieniliśmy te zasady na robocie po tym jak kolega rozciął sobie rękę o wystający drut z uszkodzonej deski. Zabezpieczamy drewno naturalnym pokostem lnianym. Żadnych lakierobejc z marketu jeśli sadzimy rośliny jadalne.

Czym wyłożyć wnętrze palety przed nasypaniem ziemi?

Drewno zgnije jeśli nasypiemy ziemię bezpośrednio na deski. Musimy stworzyć barierę izolacyjną. Agrowłóknina przepuszcza wodę, ale nie chroni drewna przed ciągłą wilgocią. Gruba folia budowlana chroni drewno, ale woda stoi w skrzyni jak w basenie.

• Stosujemy grubą folię budowlaną (czarną budowlaną o grubości 0.2 mm), którą przybijamy do wnętrza skrzyni zszywaczem tapicerskim na zszywki 8mm. Zszywamy gęsto, co pięć centymetrów, żeby ziemia nie wciągnęła folii do środka pod własnym ciężarem. Na samym dnie, w najniższym punkcie, robimy nożyczkami kilkanaście dziur. Woda musi mieć ujście. Bez tego korzenie uduszą się z braku tlenu. (Folia po workach na śmieci pęka po dwóch tygodniach na słońcu, sprawdziliśmy to na wdrożeniu u klienta w zeszłym miesiącu i musieliśmy przesadzać cały pion).
• Sypiemy keramzyt na wysokość dwóch centymetrów.
• Kładziemy kawałek starej bawełnianej koszulki jako filtr oddzielający ziemię od drenażu.
• Sypiemy właściwe podłoże.

Jak dobrać ziemię i drenaż do pojemników bez odpływu?

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na produkcji tak wyje na testach po drodze? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. Ludzie uparcie chcą sadzić zioła w szklanych słoikach po ogórkach bo ładnie to wygląda na Instagramie. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że uprawa w szkle to proszenie się o kłopoty. Męczyłem się z tym badziewiem przez dwa sezony u siebie na parapecie. Wrzucałem węgiel aktywny, sypałem keramzyt na grubość trzech palców, a i tak bazylia zgniła mi w tydzień. Ludzie naoglądają się zdjęć i myślą, że korzenie lubią pływać w bagnie. Nie. Rośliny duszą się w słoikach bez dziur z dołu. Zmieniliśmy to potem na robocie u znajomych i od razu poszło z górki. Używajcie puszek.

Jeśli już absolutnie musisz użyć słoika, musisz nałożyć na dno warstwę drenażową zajmującą minimum jedną trzecią wysokości naczynia. Żwir, potłuczona ceramika, keramzyt. Na to sypiesz pokruszony węgiel drzewny z apteki. Węgiel wchłania toksyny i spowalnia gnicie stojącej wody. Ziemia musi być ekstremalnie lekka. Mieszamy uniwersalne podłoże z perlitem w proporcji pół na pół. Perlit rozluźnia strukturę i wpuszcza powietrze. Podlewasz to dosłownie łyżką stołową wody raz na kilka dni. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższy kwartał przed sezonem wiosennym. Ja po prostu leję wodę jak widzę, że liście opadają.

Które zioła przetrwają w małych pojemnikach z odzysku?

Zioła mają skrajnie różne wymagania. Posadzenie rozmarynu obok mięty w jednej palecie to wyrok śmierci dla jednego z nich. Rozmaryn kocha suchą ziemię i słońce. Mięta pije wodę jak gąbka i woli półcień.

Do małych puszek wybieramy gatunki o płytkim systemie korzeniowym. Majeranek radzi sobie świetnie. Oregano rośnie jak chwast i wytrzyma nawet chwilowe przesuszenie blachy na słońcu. Tymianek uwielbia ciasne pojemniki i przepuszczalną glebę z dużą ilością piasku. Koperek w ogóle się nie nadaje, ma długi korzeń palowy i w puszce po kukurydzy skarłowacieje w dwa tygodnie. Bazylia potrzebuje głębszych donic bo szybko wypija wodę z małej puszki i mdleje w upalne popołudnia.

Ile kosztuje założenie takiego zielnika w porównaniu do gotowych rozwiązań?

Gotowe doniczki z systemem nawadniania w sklepach ogrodniczych kosztują krocie. Domowy zielnik z recyklingu (puszki, słoiki, palety) zrobisz niemal za darmo. Wydasz grosze na samą ziemię i nasiona. Palety zazwyczaj oddają za darmo na grupach śmieciarkowych w internecie. Puszki i słoiki wyciągasz z własnego kosza na śmieci po obiedzie. Narzędzia zazwyczaj masz w skrzynce w piwnicy.

Kupujesz worek ziemi uniwersalnej za kilkanaście złotych. Paczka nasion to wydatek rzędu dwóch złotych. Za dyszkę masz pełen parapet jedzenia. Czas pracy to jakieś popołudnie w sobotę. Trzeba tylko uważać na słońce.

Jak podlewać rośliny w recyklingowych doniczkach żeby ich nie utopić?

Zasada jest banalna. Wkładasz palec w ziemię. Jeśli na głębokości dwóch centymetrów czujesz wilgoć, nie podlewasz. Blacha mocno się nagrzewa. Puszki stojące na południowym balkonie w lipcu potrafią ugotować korzenie. Ziemia w nich wysycha w osiem godzin. Trzeba je osłaniać od bezpośredniego uderzenia promieni słonecznych albo wstawić do większej skrzynki drewnianej, która zadziała jak izolator termiczny. Słoiki z kolei działają jak soczewki. Promienie słońca wpadające przez szkło dosłownie palą delikatne korzonki przyklejone do ścianki naczynia. Owiń słoik szarym papierem albo pomaluj z zewnątrz grubą farbą.

Najczęstsze błędy przy uprawie w metalu i drewnie

Upychanie za dużej ilości nasion do jednego małego pojemnika. Sypiemy pół paczki nasion bazylii do jednej puszki po kukurydzy. Kiełkuje las siewek. Tydzień później wszystkie padają bo brakuje im światła i azotu w podłożu. W jednej puszce zostawiamy maksymalnie trzy najsilniejsze siewki. Resztę bezlitośnie wyrywamy. Brak drenażu to morderca numer jeden. Zapominamy wywiercić otwory, lejemy wodę, ziemia zamienia się w błoto pachnące siarkowodorem. Używanie ziemi z ogrodu zamiast kupnej. Ziemia z trawnika pod blokiem jest ciężka, gliniasta i pełna jaj szkodników. Ziemiórki zjedzą twoje zioła zanim zdążysz zebrać pierwszy plon.

Nie cackaj się z tym. Idź do kuchni, wyciągnij z kosza dwie puste puszki po krojonych pomidorach, umyj je w zlewie, przebij dno gwoździem i nasyp ziemi. Wsadź nasiona szczypiorku. Postaw na oknie. Za dwa tygodnie zjesz własną zieleninę do jajecznicy bez wychodzenia z domu.

Często zadawane pytania (FAQ)

• Czym wywiercić otwory w metalowej puszce?
  Najlepiej użyć wiertarki z wiertłem do metalu lub po prostu przebić blachę od spodu grubym gwoździem i młotkiem.
• Jakie palety nadają się do budowy zielnika?
  Używamy wyłącznie palet z wypalonym symbolem HT (Heat Treated). Unikamy palet z oznaczeniem MB, które były gazowane toksycznym bromkiem metylu.
• Czy zioła rosną dobrze w szklanych słoikach?
  Szkło jest trudne w uprawie ziół, ponieważ uniemożliwia odpływ nadmiaru wody. Wymaga grubej warstwy drenażu z keramzytu i bardzo ostrożnego, skąpego podlewania.
• Jak chronić drewnianą paletę przed wilgocią z ziemi?
  Wnętrze skrzyni z palety wybijamy grubą folią budowlaną przy pomocy zszywacza tapicerskiego, pamiętając o zrobieniu otworów drenażowych na samym dnie.
• Jaką ziemię wsypać do pojemników z recyklingu?
  Najlepiej sprawdzi się lekka ziemia uniwersalna wymieszana z perlitem lub czystym piaskiem w proporcji 2:1, aby zapewnić dostęp tlenu do korzeni.
• Czy puszki rdzewieją od podlewania?
  Tak, surowa blacha z czasem zajdzie rdzą pod wpływem wody. Proces ten można opóźnić malując wnętrze i spód puszki farbą w sprayu lub lakierem bezbarwnym.

Bibliografia

1. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – https://gios.gov.pl
2. Instytut Ogrodnictwa – https://inhort.pl
3. Lasy Państwowe – https://lasy.gov.pl
4. Instytut Ochrony Roślin – https://ior.poznan.pl

Podobne artykuły:

Jak założyć wrzosowisko w ogrodzie – wymagania glebowe wrzosów. Jakie pnącza rosną najszybciej i zasłonią nieładny płot? Drzewa liściaste o kolorowych liściach – jak urozmaicić zieleń w ogrodzie? Jakie kwiaty siać prosto do gruntu w maju? Maliny w ogrodzie – cięcie odmian letnich i jesiennych.