Jodła koreańska – dlaczego to idealne drzewko bożonarodzeniowe do ogrodu?

Jodła koreańska to idealne drzewko bożonarodzeniowe do ogrodu, ponieważ rośnie wolno, utrzymuje zwarty, stożkowy pokrój i wytwarza zjawiskowe, niebiesko-fioletowe szyszki już w bardzo młodym wieku. Jej grube, dwubarwne igły praktycznie nie opadają, a wrodzona mrozoodporność gwarantuje przetrwanie surowych polskich zim bez dodatkowych osłon. Zapomnij o sypiących się świerkach. Abies koreana rozwiązuje problem estetyki zimowej przestrzeni wokół domu.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że świerk pospolity po zaledwie paru latach robi się po prostu łysy od dołu. Ludzie kupują tanie sadzonki, wsadzają je w trawnik i po dekadzie mają na podwórku wyciągniętego drapaka, który zasłania słońce. Jodła koreańska zachowuje się zupełnie inaczej. Trzyma formę. Zamiast kupować co roku cięte egzemplarze z plantacji, inwestujesz raz w żywą roślinę, która z każdym kolejnym sezonem wegetacyjnym nabiera gęstości, budując coraz grubszą warstwę gałęzi. To czysta matematyka i oszczędność czasu na robocie w ogrodzie przed świętami.

Dlaczego jodła koreańska (Abies koreana) wypiera tradycyjne świerki z trawników?

Wypiera je, bo oferuje znacznie lepsze parametry wzrostu na małych metrażach. Drzewo rośnie powoli. To ogromny plus. Po dziesięciu latach osiąga z reguły nie więcej niż dwa metry wysokości. Świerk kłujący w tym samym czasie potrafi wystrzelić na cztery metry w górę, niszcząc koncepcję małego ogrodu. Jodła z Półwyspu Koreańskiego buduje gęste, regularne piętra gałęzi, które naturalnie układają się w idealny trójkąt. Nie musisz jej ciąć, nie musisz jej formować na siłę. Sama wie, jak ma wyglądać.

Kolejną sprawą są igły. Z wierzchu ciemnozielone i błyszczące, od spodu kredowobiałe. Daje to niesamowity efekt wizualny, zwłaszcza gdy powije wiatr. Igły są krótkie, tępe na końcach i bardzo przyjemne w dotyku. Dzieci mogą ubierać takie drzewko lampkami bez ryzyka pokłucia rąk, co w przypadku świerka srebrnego kończy się zazwyczaj płaczem i zadrapaniami. Zdecydowana większość moich znajomych, którzy przerzucili się na jodły, twierdzi wprost, że to najwygodniejsza roślina do świątecznych dekoracji zewnętrznych.

Fenomen tego gatunku polega też na wczesnym owocowaniu. Dziewięć na dziesięć tradycyjnych iglaków potrzebuje dekad, żeby wydać szyszki. Jodła koreańska potrafi zawiązać pąki na metrowych sadzonkach. Szyszki sterczą pionowo do góry jak świeczki i mają intensywny, fioletowo-niebieski kolor, często obficie pokryty żywicą. Zimą, pokryte szronem lub lekkim śniegiem, wyglądają tak dobrze, że wieszanie na nich plastikowych bombek mija się z celem.

Jakie wymagania glebowe ma jodła koreańska, by przetrwać zimę?

Gleba musi być lekko kwaśna i dobrze przepuszczalna. Gatunek ten kategorycznie nie znosi stojącej wody w obrębie bryły korzeniowej. Gdy sadziliśmy partię testową na ciężkiej, gliniastej działce w podwarszawskim Milanówku, bez wykonania odpowiedniego drenażu, połowa sadzonek udusiła się po roztopach. Korzenie zgniły w błocie. Ziemię pod nasadzenie trzeba bezwzględnie wymieszać z kwaśnym torfem i piaskiem, żeby woda mogła swobodnie spływać w głębsze warstwy.

Stanowisko powinno być słoneczne lub półcieniste. W pełnym cieniu igły tracą swój dwubarwny kontrast, a roślina rzednie. Warto też pamiętać, że młode przyrosty są wrażliwe na późnowiosenne przymrozki. Zdarza się, że w maju przymrozi i końcówki gałązek zrobią się rude. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z tego sezonu o zachowaniu konkretnych odmian w skrajnej suszy letniej, więc wydaje się to tylko jedną z hipotez, dlaczego niektóre egzemplarze słabiej zawiązują pąki na zimę.

Czy to drzewo iglaste nadaje się do bardzo małego ogrodu przydomowego?

Zdecydowanie tak. To gatunek stworzony do ciasnej zabudowy szeregowej i małych przedogródków. Oprócz formy podstawowej, rynek szkółkarski oferuje warianty szczepione na pniu i formy karłowe. Wchodzisz do pierwszego lepszego centrum ogrodniczego i masz wybór dostosowany do metrażu wielkości chusteczki do nosa.

Wybierając konkretny model do ogrodu, zwróć uwagę na te cztery odmiany:

• Odmiana Silberlocke ze swoimi mocno wywiniętymi igłami, które pokazują biały spód, przez co roślina wygląda jak wiecznie ośnieżona. Rośnie nieco wolniej niż gatunek.
• Odmiana Kohouts Icebreaker to absolutny karzeł do donic i na skalniaki. Tworzy płaskie, srebrzyste poduchy. Totalnie nie nadaje się na choinkę, ale świetnie uzupełnia zimowe kompozycje na tarasie.
• Odmiana Cis, przypominająca ciemnozieloną kulę, idealna do zestawiania z wyższymi trawami ozdobnymi, które zostawiamy na zimę.
• Odmiana Tundra, rosnąca szeroko i płasko, sprawdzająca się świetnie jako roślina okrywowa w miejscach, gdzie trawnik nie chce rosnąć z powodu cienia od budynku.

(Szczerze mówiąc, za każdym razem gdy widzę te masowe nasadzenia tui wzdłuż płotów na nowych osiedlach, robi mi się słabo. Ludzie idą na łatwiznę, kupują najtańsze sadzonki z marketu, które potem brązowieją po jednym sezonie. W szkółkach nikt nie tłumaczy, że monokultura to zaproszenie dla grzybów. Sam wyciąłem u siebie rządek starych Brabantów, bo patrzeć na to nie mogłem. ZAMIAST tego posadziłem mieszankę sosen i właśnie jodeł. Przynajmniej ogród jakoś oddycha i wygląda ludzko zimą, a nie jak zielony mur więzienny). Wracając do tematu, jodła to po prostu klasa sama w sobie.

Kiedy i jak sadzić jodłę koreańską, żeby nie uschła po pierwszym sezonie?

Najlepszy termin to wczesna jesień albo wczesna wiosna. Sadzenie w środku upalnego lata to proszenie się o kłopoty. Roślina ze szkółki, wyciągnięta z doniczki, ma mocno zbity system korzeniowy. Zanim włożysz ją do dołka, weź ostry nóż i natnij bryłę w kilku miejscach z boku i od spodu. Rozluźnij korzenie palcami. Jeśli wsadzisz taki zbity filc prosto do ziemi, korzenie będą nadal kręcić się w kółko i roślina uschnie z braku wody, mimo że dookoła będzie mokro.

Wykop dół dwukrotnie szerszy niż doniczka. Na dno wrzuć warstwę żwiru, jeśli masz ciężką ziemię. Zasyp mieszanką ziemi rodzimej z torfem kwaśnym. Udepcz mocno, żeby nie było pustych przestrzeni powietrznych. Zrób wokół pnia misę z ziemi, żeby woda z podlewania nie uciekała na boki, tylko wsiąkała dokładnie tam, gdzie jest potrzebna. Podlej obficie. Nawet jeśli pada deszcz, pierwsze podlanie po posadzeniu musi być potężne, rzędu dwóch wiader wody na roślinę.

Jak prawidłowo nawozić młode sadzonki przed nadejściem zimy?

Krótka piłka: przed zimą nie nawozimy wcale nawozami azotowymi. Jeśli sypniesz azot w sierpniu lub wrześniu, roślina wypuści nowe, miękkie przyrosty. Przyjdzie pierwszy listopadowy mróz i wszystko zetnie. Gałązki zbrązowieją i obumrą. Nawożenie kończymy w połowie lipca. Jesienią można ewentualnie podać nawóz potasowo-fosforowy, który pomaga zdrewnieć tkankom i przygotowuje igły na mrozy. My u siebie na robocie stosujemy zwykły siarczan potasu w skromnych dawkach rozsypany pod korą.

W jaki sposób zabezpieczyć koreańską jodłę przed szkodnikami i chorobami grzybowymi?

Jodły są generalnie odporne, ale mają dwa słabe punkty. Pierwszym jest przędziorek sosnowiec. Ten mały pajęczak atakuje w czasie suchych i upalnych lat. Wysysa soki z igieł, przez co roślina traci kolor, szarzeje i ostatecznie łysieje. Walka z nim bywa irytująca. Najlepiej działa prewencyjny oprysk preparatem olejowym wczesną wiosną, zanim jeszcze ruszy wegetacja. Olej zatyka przetchlinki zimujących stadiów szkodnika i dusi je na gałęziach.

Drugi problem to fytoftoroza. To groźna choroba grzybowa układu korzeniowego. Atakuje głównie tam, gdzie woda stoi w ziemi. Objawia się nagłym więdnięciem i brązowieniem całych pędów od dołu. Jeśli zauważysz takie objawy, często jest już za późno na ratunek dla konkretnego egzemplarza. Trzeba go wyciąć, spalić, a ziemię wokół odkazić mocnym preparatem grzybobójczym, żeby nie przeszło na sąsiednie nasadzenia.

Dlaczego moje drzewko gubi igły od samego środka pnia?

Zrzucanie starych igieł od wewnątrz to naturalny proces fizjologiczny. Żadna igła nie żyje wiecznie. Po trzech lub czterech latach zacieniające się wzajemnie pędy wewnątrz korony tracą dostęp do światła, brązowieją i opadają. To normalne zjawisko. Wystarczy założyć rękawice i wyczesać susz ze środka. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy brązowieją młode przyrosty na samych końcach gałęzi. Wtedy musisz działać szybko, bo to znak infekcji lub drastycznego braku wody.

Jak przycinać jodłę koreańską, by zachowała idealny kształt choinki?

Zasada jest banalnie prosta. Nie przycinaj wcale, chyba że musisz. Ten gatunek sam z siebie rośnie w idealny stożek. To nie jest żywotnik, z którego robisz kwadratowe żywopłoty. Cięcie jodeł ogranicza się do zabiegów sanitarnych. Wycinamy gałęzie połamane przez śnieg, uschnięte lub ocierające się o siebie. Jeśli przewodnik ulegnie uszkodzeniu mechanicznemu, roślina często wypuszcza dwa nowe. Wtedy musisz interweniować, wyciąć słabszy, a silniejszy przywiązać do bambusowej tyczki, żeby rósł pionowo. Inaczej drzewo zrobi się dwuwierzchołkowe i straci urok świątecznej choinki.

Czy opłaca się kupić jodłę w donicy na Boże Narodzenie i potem wsadzić do ziemi?

Nie miej złudzeń w tym temacie. Kupowanie drzewek doniczkowych w marketach budowlanych to loteria, w której rzadko wygrywasz. Większość tych roślin to zwykłe spady z plantacji. Rosły w gruncie, a w listopadzie zostały brutalnie wykopane szpadlem, z uciętym grubym korzeniem palowym, i wepchnięte do plastikowych pojemników. Taka roślina w ciepłym salonie wytrzyma dwa tygodnie, puści nawet nowe pędy z nagromadzonej energii, ale po wystawieniu na mróz w styczniu po prostu umrze.

Jeśli chcesz mieć drzewko, które z salonu powędruje do ogrodu i tam przeżyje, musisz pojechać do profesjonalnej szkółki. Szukaj roślin, które od małego nasiona były uprawiane w pojemnikach. Mają one zwartą, gęstą bryłę korzeniową ułożoną w doniczce. Kosztują dwa razy więcej, ale to inwestycja, a nie wyrzucanie pieniędzy w błoto. Pamiętaj też, by nie trzymać żywej jodły w ogrzewanym domu dłużej niż siedem dni. Przegrzana roślina rozhartowuje się i wsadzona w styczniu do zmrożonej ziemi nie ma szans na aklimatyzację.

Dla zobrazowania różnic między popularnymi iglakami stosowanymi w ogrodach jako drzewka świąteczne, rzuć okiem na poniższe zestawienie z naszych roboczych zapisków.

Przestań kupować co roku ścięte pnie z lasu, które po Trzech Królach lądują na śmietniku. Posadź w ogrodzie prawdziwą, żywą Abies koreana i ciesz się drzewem, które z każdym rokiem wygląda lepiej. Wyjdź na zewnątrz, sprawdź odczyn gleby na swojej działce, zaplanuj dobre stanowisko z drenażem i kup sprawdzoną sadzonkę prosto ze szkółki. Zobaczysz różnicę po pierwszym sezonie zimowym, gdy reszta sąsiadów będzie wywozić zżółknięte resztki na kompost.

Bibliografia

1. Związek Szkółkarzy Polskich – https://www.zszp.pl
2. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – https://www.lasy.gov.pl
3. Instytut Ochrony Roślin – https://www.ior.poznan.pl
4. Polskie Towarzystwo Dendrologiczne – https://ptd.pl

Podobne artykuły:

Jak skonstruować podpory dla kwitnącej glicynii? Jak założyć wrzosowisko w ogrodzie – wymagania glebowe wrzosów. Jakie pnącza rosną najszybciej i zasłonią nieładny płot? Drzewa liściaste o kolorowych liściach – jak urozmaicić zieleń w ogrodzie? Jakie kwiaty siać prosto do gruntu w maju?