Jesienne porządki w ogrodzie mają w sobie coś z odruchu. Skoro wszystko przekwita, trzeba przyciąć i wygrabić, żeby zimą było czysto. Tyle że część tej pracy szkodzi. Hortensja przycięta w październiku nie zakwitnie w lipcu. Trawa ozdobna ścięta przy ziemi przemarza od środka. A wygrabiony do gołej ziemi rabat to zimą pustynia dla owadów, które wiosną zapylają ci warzywa.
Dlatego ten tekst jest podzielony na dwie części. Najpierw lista rzeczy, które faktycznie trzeba zrobić przed mrozami. Potem druga, równie ważna: czego nie robić, choć ręka świerzbi. Jeśli potrzebujesz więcej sezonowych porad do domu i ogrodu, znajdziesz je w serwisie poradnikowym, który ma osobny dział o ogrodzie obok działów o kuchni czy podróżach.
Co zrobić przed pierwszymi przymrozkami
Woda w wężach i kranach
Zacznij od rzeczy najmniej ogrodniczej i najdroższej w skutkach. Woda zostawiona w wężu ogrodowym albo w zewnętrznym kranie zamarza, zwiększa objętość i rozsadza plastik oraz metal. Wiosną odkręcasz kran i okazuje się, że cieknie ze ściany.
Zakręć zawór doprowadzający wodę do kranu zewnętrznego od środka domu, otwórz kran na zewnątrz i zostaw go otwartego, żeby resztki wody spłynęły. Wąż rozwiń na całej długości i spuść z niego wodę. Dopiero wtedy go zwiń, bo mokry w środku potrafi popękać nawet w piwnicy. Pompę z oczka wodnego wyjmij i przechowuj w wiadrze z wodą, jeśli producent tak zaleca w instrukcji.
Cebule wiosennych kwiatów
Wrzesień i październik to czas na krokusy, szafirki i narcyzy. Tulipany możesz sadzić później, nawet do połowy listopada, byle ziemia nie była zamarznięta. Zasada głębokości jest prosta: cebulę sadzisz na głębokość równą mniej więcej trzem jej wysokościom. Za płytko posadzone wymarzają, za głęboko wschodzą słabo.
Rośliny, które zimy nie przetrwają
Pelargonie, oleandry, fuksje, cytrusy w donicach trzeba wnieść do chłodnego, jasnego pomieszczenia, zanim noc spadnie poniżej zera. Wystarczy jeden przymrozek, żeby pelargonię trzeba było wyrzucić. Klatka schodowa, nieogrzewana weranda albo jasny garaż sprawdzą się lepiej niż ciepły salon, bo w cieple roślina wypuszcza słabe, wybujałe pędy.
Puste donice ceramiczne i gliniane opróżnij albo schowaj. Mokra ziemia zamarza i rozsadza je od środka.
Ostatnie koszenie trawnika
Kosisz do momentu, aż trawa przestanie rosnąć, zwykle w październiku albo na początku listopada. Przy ostatnim koszeniu zostaw ją nieco wyższą, około pięciu, sześciu centymetrów. Zbyt krótka gorzej znosi mróz. Zbyt długa kładzie się pod śniegiem i gnije, a wiosną w tych miejscach zostają żółte placki.
Nawóz jesienny ma inny skład niż wiosenny: mniej azotu, więcej potasu i fosforu. Azot pobudza wzrost, a jesienią nie chcesz, żeby trawa rosła, tylko żeby wzmocniła korzenie. Nawóz wiosenny rozsypany we wrześniu robi więcej szkody niż pożytku.
Liście z trawnika grabisz. Koniecznie. Zostawione na zimę tworzą mokrą matę, pod którą trawa gnije, i w kwietniu masz łyse miejsca dokładnie tam, gdzie leżała największa kupka.
Róże: tylko kopczyk
Róże przycinasz wiosną, a jesienią jedynie usuwasz pędy wyraźnie chore albo połamane. Kiedy przyjdą pierwsze przymrozki, usyp u podstawy krzewu kopczyk z ziemi albo kory na wysokość dwudziestu, trzydziestu centymetrów. Chroni to miejsce szczepienia, najwrażliwszy punkt róży.
Warzywnik nie musi być goły
Stara szkoła każe przekopać grządki na zimę w ostrą skibę. Sporo ogrodników od tego odchodzi, bo goła ziemia przez zimę traci strukturę i wypłukuje się z niej to, co najcenniejsze. Zamiast tego możesz we wrześniu wysiać na pustych grządkach gorczycę albo facelię. Wyrosną przed mrozami, zmarzną, a wiosną przekopiesz je jako zielony nawóz. Jeśli na siew jest za późno, przykryj grządki warstwą liści albo kompostu.
Narzędzia przed zimą
Sekator i szpadel umyj z ziemi. Kiedy wyschną, przetrzyj je szmatką z odrobiną oleju. Rdza przez zimę zjada więcej narzędzi niż praca przez cały sezon. Sekator przy okazji naostrz, wiosną podziękujesz sobie przy pierwszym cięciu róż.
Kosiarkę spalinową przed dłuższym postojem opróżnij z paliwa albo wypal je do końca, a olej wymień zgodnie z instrukcją producenta. Stara benzyna w gaźniku to najczęstszy powód, dla którego kosiarka nie chce odpalić w kwietniu.
Czego jesienią lepiej nie robić
Nie przycinaj hortensji
Hortensja ogrodowa, ta z dużymi, kulistymi kwiatostanami w kolorze różowym albo niebieskim, zawiązuje pąki kwiatowe na pędach z poprzedniego roku. Jeśli przytniesz ją jesienią, wycinasz przyszłoroczne kwiaty. Suche kwiatostany zostaw na zimę, chronią pąki przed mrozem. Hortensje bukietowe i krzewiaste kwitną na tegorocznych pędach i przycina się je wczesną wiosną, więc jesienią też ich nie ruszasz.
Nie ścinaj traw ozdobnych
Miskanty czy rozplenice zostają na zimę w całości. Suche źdźbła chronią środek kępy przed wodą, która zamarza i niszczy roślinę od środka. Wysokie trawy możesz związać sznurkiem w snop, żeby nie rozkładał ich wiatr. Tniesz je dopiero w marcu, zanim ruszą nowe przyrosty. Przy okazji wyglądają zimą znacznie lepiej niż pusty kawałek ziemi.
Nie sprzątaj wszystkiego do zera
Suche łodygi jeżówek, rozchodników czy słoneczników to zimowa stołówka dla ptaków i schronienie dla owadów, w tym tych pożytecznych. Zostaw je do wiosny. Wyjątkiem są rośliny chore, na przykład piwonie z szarą pleśnią na liściach. Te ścinasz i wyrzucasz, nie kompostujesz.
W jednym rogu ogrodu zostaw stertę gałęzi i liści. To gotowe zimowisko dla jeża, który wiosną zje ci sporo ślimaków.
Nie kompostuj wszystkich liści
Zdrowe liście to najlepsza darmowa ściółka pod krzewy i do kompostownika. Liście kasztanowca z plamami po szrotówku, jabłoni z parchem czy róż z czarną plamistością zawierają zimujące patogeny i szkodniki. Te zbierz osobno i wyrzuć z odpadami zielonymi.
Nie nawoź azotem
O tym już było przy trawniku, ale dotyczy to całego ogrodu. Nawożenie azotowe na jesieni pobudza wzrost młodych, miękkich pędów, które nie zdążą zdrewnieć przed mrozem i przemarzną jako pierwsze.
Podobne artykuły:
Dalie są piękne. Radzimy, jak uprawiać georginie w ogrodzie i doniczce.
Ogród wertykalny na ścianie garażu – jak zrobić konstrukcję?
Jodła koreańska – dlaczego to idealne drzewko bożonarodzeniowe do ogrodu?
Drzewa iglaste o powolnym wzroście – idealne na małe działki.
Jak dbać o drzewka bonsai w domu i w ogrodzie?
