Aby samodzielnie zamontować oświetlenie podszafkowe w kuchni, przyklej profil aluminiowy z wklejoną taśmą LED do spodu szafek, a następnie połącz kable z zasilaczem dopasowanym do mocy diod. Cały układ podepnij do gniazdka elektrycznego lub wyprowadzonego przewodu w ścianie za pomocą zwykłej kostki instalacyjnej. To jest bez mała najgorsza opcja z wszystkich, jeśli najpierw nie wymierzysz dokładnie długości blatu i nie policzysz poboru prądu. My zawsze zaczynamy od rozrysowania schematu na kartce. Inaczej kable wiszą w powietrzu a światło mruga. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że montaż oświetlenia pod szafkami to praca na jedno krótkie popołudnie.
Jakie elementy są potrzebne, żeby podłączyć taśmę LED pod szafkami?
Lista zakupów zamyka się w czterech pozycjach. Potrzebujesz samej taśmy LED, profilu aluminiowego z wciskanym kloszem, zasilacza i włącznika. Czasami przydają się przewody przedłużające. Zwykły dwużyłowy kabel miedziany w zupełności wystarczy. Dobrym pomysłem jest kupno taśmy o gęstości 120 diod na metr. Wtedy światło tworzy jednolitą linię. Rzadsze diody dają brzydki efekt odbitych kropek na blacie roboczym. Ja osobiście unikam taśm w grubym silikonie do wklejania w profile. Silikon z czasem mocno żółknie i zatrzymuje ciepło. Diody po prostu szybciej się palą pod taką warstwą izolacji.
Gdzie najlepiej umieścić zasilacz do oświetlenia kuchennego?
Zasilacz musi mieć przewiew. Upchnięcie go na siłę w wąskiej szczelinie między szafką a ścianą to gwarancja awarii sprzętu. My kładziemy zasilacze na samej górze szafek wiszących. Tam leżą luźno. Ciepło ucieka do góry w stronę sufitu. Drugie dobre miejsce to wnętrze szafki nad okapem. Wymaga to wywiercenia małego otworu na kable w płycie meblowej, ale zasilacz jest wtedy całkowicie niewidoczny. Klienci często pytają o ukrywanie transformatorów w cokołach przy podłodze. Zdecydowanie odradzam to rozwiązanie. Tam zbiera się kurz i woda z mopowania płytek.
Czy zasilacz wtykowy to lepszy wybór niż instalacyjny?
Zasilacz wtykowy wpinasz prosto do wolnego gniazdka. To szybka opcja. Zasilacz instalacyjny to po prostu metalowa puszka z zaciskami na kable. Wymaga podłączenia przewodów bezpośrednio z sieci napięcia 230V. Zasilacz wtykowy zajmuje miejsce w gniazdku nad blatem. To irytuje, bo brakuje potem miejsca na podłączenie blendera czy ekspresu do kawy. My na montażach w ponad dziewięćdziesięciu procentach przypadków używamy zasilaczy instalacyjnych. Podpinamy je pod wyprowadzony ze ściany kabel przez elektryka. Włącznik dzwonkowy na ścianie steruje wtedy całym światłem w kuchni.
Jak lutować taśmę LED i czy złączki zaciskowe mają sens?
Złączki zaciskowe psują się po kilku miesiącach użytkowania. Tlen z powietrza dostaje się pod blaszkę, miedź śniedzieje i światło nad blatem zaczyna migać. Lutowanie to jedyna pewna metoda łączenia taśm LED ze sobą i z kablem zasilającym. Nakładasz cynę na miedziane pola lutownicze na taśmie. Cynujesz końcówki kabli. Przykładasz przewód do taśmy i grzejesz lutownicą przez dwie sekundy. Gotowe. Trzyma na lata. Zresztą jak robiliśmy instalację u mnie w kamienicy na Mokotowie, to majster uparł się na te wsuwane klipsy. Wyrzuciłem je do kosza po dwóch dniach, bo przy każdym mocniejszym otwarciu szafki diody gasły. Pół soboty spędziłem z lutownicą na drabinie, klnąc pod nosem na ten chiński PLASTIK. Lutowanie wymaga taniej lutownicy kolbowej za trzydzieści złotych i odrobiny kalafonii.
Ile lumenów na metr taśmy LED sprawdzi się nad blatem roboczym?
Blat w kuchni to miejsce pracy. Potrzebujesz tam mocnego światła. Słabe paski ledowe służą tylko do dekoracji cokołów lub podświetlania półek ze szkłem. Szukaj taśm dających około 1000 lumenów z jednego metra. Słabsze modele potwornie męczą wzrok przy krojeniu warzyw. Zbyt mocne taśmy odbijają się od błyszczących frontów szafek na wysoki połysk i rażą w oczy. My montujemy zazwyczaj taśmy o mocy 9.6W lub 12W na metr. Dają optymalny stosunek jasności do poboru prądu z sieci. Zasilacz musi mieć zapas mocy. Jeśli masz 3 metry taśmy 10W, to potrzebujesz zasilacza o mocy minimum 36W. Dobrym pomysłem jest kupno zasilacza 50W. Elektronika nie pracuje wtedy na skraju wydajności i służy o wiele dłużej.
Barwa ciepła, neutralna czy zimna?
Zimne światło przypomina prosektorium. Ciepłe światło usypia i drastycznie zmienia kolory jedzenia. Mięso wygląda w nim na zepsute. Neutralna barwa światła w okolicach 4000K to jedyny racjonalny wybór do kuchni. Blat jest wyraźny. Oczy się nie męczą przy dłuższym gotowaniu. W jednym z projektów na osiedlu Dębowe Tarasy klient uparł się na bardzo zimne diody 6000K. Po tygodniu dzwonił do nas, żebyśmy przyjechali to szybko wymienić. Zupa pomidorowa wyglądała pod tym światłem jak fioletowa breja. Trzymaj się 4000K.
Jak krok po kroku przykleić profil aluminiowy do płyty meblowej?
Wielu domorosłych monterów przykleja taśmę LED bezpośrednio do drewna. To błąd. Taśma przegrzewa się i odkleja od spodu. Profil aluminiowy działa jak radiator. Odbiera ciepło z diod i chłodzi układ. Montaż profilu to czysto mechaniczna robota z wkrętarką w dłoni.
- Najpierw odtłuść spód szafek alkoholem izopropylowym. Przetrzyj płytę czystą szmatką i poczekaj minutę aż płyn całkowicie odparuje. Naklej dwustronną taśmę piankową na plecy profilu. Odklej czerwone zabezpieczenie i dociśnij profil mocno do szafki. Przykręcenie aluminium małymi wkrętami do drewna daje absolutną pewność, że ciężar z czasem nie oderwie kleju. Wkręty dajemy co pół metra.
- Wklej taśmę LED w profil dociskając ją delikatnie palcem.
- Wciśnij plastikowy klosz potocznie nazywany szybką od góry, aż usłyszysz wyraźne kliknięcie zatrzasku.
- Załóż dołączone boczne zaślepki na ostre końce profilu.
Nie wsuwaj klosza od boku szafki. Zablokuje się w połowie drogi na nierównościach. Zawsze wciskaj go z góry na całej długości rynienki. Jeśli szafki są nierówne na łączeniach, użyj pilnika do zeszlifowania krawędzi profilu aluminiowego przed jego ostatecznym przykręceniem.
Co zrobić, gdy przewód od zasilacza jest za krótki?
Producenci zasilaczy dają zazwyczaj śmiesznie krótkie kable. Mają po piętnaście centymetrów. Musisz je przedłużyć samemu. Użyj zwykłego kabla instalacyjnego o przekroju 2×0.75 mm2. Zdejmij izolację z końcówek. Skręć miedziane żyły ze sobą i zlutuj. Nałóż rurkę termokurczliwą i podgrzej ją zapalniczką. Rurka ciasno zaciśnie się na kablu. Izolacja z taśmy klejącej to prowizorka. Taśma odwija się pod wpływem ciepła. Złącza zaciskowe WAGO to alternatywa dla lutowania kabli sieciowych. Są dopuszczone do instalacji elektrycznych na napięcie 230V. Zajmują trochę więcej miejsca za szafką, ale montaż trwa zaledwie pięć sekund.
Jak schować kable od taśmy LED pod szafkami kuchennymi?
Wiszące kable szpecą nową kuchnię. Frezowanie płyty meblowej to najczystsza metoda na ukrycie przewodów na stałe. Wymaga użycia frezarki górnowrzecionowej. Robisz rowek na głębokość pięciu milimetrów i wciskasz w niego kabel zasilający. Potem zaklejasz to taśmą pod kolor drewna. Brak frezarki w domu to nie problem. My używamy małych korytek instalacyjnych o wymiarach 10×10 mm. Przyklejamy je na taśmę dwustronną na samym końcu szafki, tuż przy płytkach ściennych. Prowadzimy w nich przewód od zasilacza do profilu aluminiowego. Korytko można pomalować farbą do ścian. Znika z pola widzenia.
Błędy przy montażu oświetlenia pod szafkami w kuchni
Widziałem dziesiątki spalonych instalacji u ludzi. Zastanawiacie się zresztą, dlaczego zasilacz piszczy pod obciążeniem we wtorkowy wieczór? Sam wymieniałem taki stopiony sprzęt parę dni temu. Ludzie oszczędzają na komponentach kupując w marketach na wagę, a potem płacą elektrykom za poprawki. Awaria oświetlenia to nie katastrofa budowlana, ale po prostu irytuje. Zebraliśmy główne usterki z którymi spotykamy się na serwisach gwarancyjnych.
| Błąd instalacyjny | Skutek awarii | Szybkie rozwiązanie |
| Brak profilu aluminiowego | Diody przegrzewają się i przepalają. Taśma odkleja się od płyty MDF i zwisa na blat. | Zawsze wklejaj taśmę w dedykowany profil. |
| Zasilacz bez zapasu mocy | Mruganie światła. Zasilacz piszczy, mocno się nagrzewa i śmierdzi plastikiem. | Dodaj 20% marginesu mocy przy doborze zasilacza do metrażu taśmy. |
| Łączenie taśm na wsuwane złączki | Przerwy w obwodzie. Część blatu nagle gaśnie przy trzaśnięciu drzwiczkami. | Lutuj wszystkie połączenia między odcinkami taśmy cyną. |
| Zły montaż narożny | Złamanie miedzianych ścieżek na taśmie pod kątem 90 stopni. | Przetnij taśmę na rogu i połącz dwa kawałki krótkim lutowanym kablem. |
Instalacja prądu stałego 12V lub 24V jest bezpieczna dla człowieka. Nie porazi cię prąd przy dotknięciu gołej taśmy LED. Uważaj tylko na grube przewody idące od sieci 230V do transformatora. Zawsze wyłączaj bezpieczniki w domowej skrzynce przed pracą z przewodami w ścianie. To absolutna podstawa.
Wiesz już wszystko. Masz w ręku lutownicę, zasilacz i dwa metry profilu z kloszem. Zmierz blat kuchenny, utnij aluminium piłką do metalu na wymiar i odpal to zasilanie. Zobaczysz różnicę przy krojeniu chleba dzisiejszego wieczoru.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy taśmę LED można ciąć w dowolnym miejscu? Nie. Taśmy LED mają z góry wyznaczone miejsca cięcia przez producenta. Zazwyczaj są to miedziane punkty z narysowanymi małymi nożyczkami, występujące co 2.5 lub 5 centymetrów.
- Czym odtłuścić szafki przed przyklejeniem profilu? Najlepiej sprawdza się alkohol izopropylowy (IPA) lub zwykła benzyna ekstrakcyjna z marketu. Płyn do naczyń zostawia śliski osad na drewnie.
- Jakie napięcie taśmy LED wybrać do kuchni: 12V czy 24V? Przy długich odcinkach powyżej 5 metrów w jednym ciągu wybierz 24V. Unikniesz spadków napięcia i przygasania diod na końcu taśmy. Do małych aneksów kuchennych 12V w zupełności wystarczy.
- Czy oświetlenie podszafkowe pobiera dużo prądu z sieci? Zużycie jest znikome. Metr mocnej taśmy pobiera około 10-12 watów. Godzina świecenia 3 metrów instalacji kosztuje ułamki grosza.
- Jak zamontować włącznik bezdotykowy? Włącznik bezdotykowy lutuje się na początku taśmy LED i chowa wewnątrz profilu aluminiowego. Reaguje na ruch ręki pod szafką przez wbudowaną czujkę podczerwieni.
- Dlaczego taśma LED piszczy po włączeniu? Piszczy zasilacz, a nie sama taśma. Oznacza to tani komponent gorszej jakości lub przeciążenie układu prądowego. Wymień zasilacz na markowy model.
Źródła:
1. Stowarzyszenie Elektryków Polskich – https://sep.com.pl
2. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – https://www.gunb.gov.pl
3. Polski Komitet Normalizacyjny – https://www.pkn.pl
4. Instytut Energetyki – https://ien.com.pl
