Czyszczenie skórzanej tapicerki w samochodzie.

Czyszczenie skórzanej tapicerki w samochodzie polega na starannym odkurzeniu zakamarków, nałożeniu dedykowanego cleanera w formie piany za pomocą szczotki z naturalnego włosia i zebraniu rozpuszczonego brudu suchą mikrofibrą. Po usunięciu zanieczyszczeń na materiał nakłada się odżywkę lub powłokę ochronną, żeby zabezpieczyć poliuretanowy lakier wykończeniowy przed pękaniem, wycieraniem i promieniami UV. Skóra w aucie to nie jest żywy organizm, tylko pomalowany kawałek materiału przykryty bezbarwną warstwą ochronną zwaną clear coatem. Zrozumienie tego faktu zmienia wszystko w podejściu do pielęgnacji wnętrza.

My w studiu detailingowym widzimy to codziennie. Klienci przyjeżdżają z fotelami, które błyszczą się jak oblane olejem. Tłumaczą, że regularnie wcierają w nie kremy do rąk. To błąd. I to bardzo drogi błąd. Błyszcząca skóra w samochodzie to brudna skóra, zapchana ludzkim łojem, kurzem i resztkami tanich kosmetyków ze stacji benzynowych. Czysta tapicerka z fabryki ma głęboki, tępy mat. Żeby ten mat utrzymać, trzeba zapomnieć o babcinych sposobach i uderzyć w problem odpowiednią chemią.

Jak często należy przeprowadzać czyszczenie skórzanej tapicerki w samochodzie?

Kierowcy robią to za rzadko. Zdecydowana większość przypomina sobie o fotelach, gdy boczek od strony drzwi zaczyna pękać, a na jasnym siedzisku pojawia się granatowy nalot od jeansów. Skórzaną tapicerkę w samochodzie trzeba gruntownie myć średnio co trzy do czterech miesięcy. Jasne kolory, takie jak beż, biel czy jasna szarość, wymagają interwencji nawet co osiem tygodni. Brud działa na lakier wykończeniowy jak papier ścierny o drobnej gradacji. Kiedy wsiadasz i wysiadasz, wcierasz drobiny piasku w powłokę. Z czasem lakier się przeciera, farba bazowa znika, a twoim oczom ukazuje się surowy, szary zamsz.

Nie ma tu reguły uniwersalnej dla każdego pojazdu. Jeśli robisz rocznie trzydzieści tysięcy kilometrów jako przedstawiciel handlowy, fotel kierowcy dostaje potężne baty. W zeszłym wtorek robiliśmy BMW F10 z warszawskiego Mokotowa. Auto miało zaledwie cztery lata. Klient jeździł w grubych, roboczych spodniach z metalowymi nitami. Lewy boczek siedziska nadawał się wyłącznie do wymiany przez tapicera, bo powłoka została zdarta do gołej dwoiny. Z drugiej strony, fotele z tyłu w tym samym aucie, gdzie nikt nie jeździł, wyglądały na fabrycznie nowe. Więc zasada jest prosta. Myj to, co się brudzi, wtedy kiedy widzisz pierwsze oznaki świecenia się materiału.

Wielu amatorów pyta, czy częste używanie chemii nie zniszczy skóry. Zniszczy ją tylko chemia o złym pH. Skóra samochodowa ma lekko kwaśne pH, oscylujące w granicach 4.5 do 5.5. Dedykowane cleanery są tworzone tak, by tego balansu nie zaburzać. Używanie agresywnych środków zasadowych powoduje przesuszenie nici i mikropęknięcia lakieru bezbarwnego. Dlatego myjemy często, ale delikatnie.

Czego użyć do mycia foteli skórzanych, żeby ich nie zniszczyć?

Wybór narzędzi i chemii determinuje sukces. Nie potrzebujesz wiadra z wodą. Woda to wróg skórzanych foteli, zwłaszcza tych z perforacją. Przemoczenie gąbek poliuretanowych znajdujących się pod tapicerką prowadzi do gnicia, nieprzyjemnego zapachu i uszkodzenia mat grzewczych. Pracujemy wyłącznie na pianie.

• Dedykowany cleaner do skóry w butelce z pianowniczką. Piana ma za zadanie odspoić brud i utrzymać go na powierzchni, nie pozwalając mu wniknąć głębiej w pory materiału i szwy. Środki te dzielą się na soft (do bieżącej pielęgnacji) i strong (do zapuszczonych, starych zabrudzeń). My na co dzień używamy wersji soft, bo jest w pełni bezpieczna dla koloru.
• Szczotka z naturalnego końskiego włosia. Włosie musi być odpowiednio miękkie, żeby nie rysować clear coatu, ale na tyle sprężyste, by wyciągnąć brud z faktury materiału.
• Zestaw jasnych, bezszwowych mikrofibr o gramaturze około 300-350 GSM. Jasny kolor szmatki pozwala kontrolować, czy zbieramy brud, czy może uszkodziliśmy powłokę i zaczynamy ściągać farbę.
• Wąski pędzel detailingowy z syntetycznym, miękkim włosiem do czyszczenia zakamarków, łączeń paneli i okolic plastikowych maskownic fotela.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że ludzie nagminnie próbują myć fotele uniwersalnymi środkami typu APC (All Purpose Cleaner). To skrajna głupota. APC ma odczyn mocno zasadowy, często powyżej 10 pH. Służy do mycia plastików, opon i komory silnika. Rzucenie APC na delikatną tapicerkę to proszenie się o kłopoty. Zasada rozpuszcza brud błyskawicznie, ale jednocześnie zdejmuje z materiału resztki naturalnych olejków i uszkadza lakier. Skóra po takim zabiegu staje się szorstka w dotyku jak karton. Widziałem setki takich przypadków na warsztacie. Potem zostaje tylko płacz i szukanie warsztatu renowacyjnego.

Czy domowe sposoby na czyszczenie skóry w aucie mają sens?

Zupełnie nie. Internet jest pełen porad o myciu foteli wodą z szarym mydłem, płynem do naczyń czy nawilżanymi chusteczkami dla niemowląt. Szare mydło zostawia osad, który zapycha pory lakieru. Płyn do naczyń zawiera silne odtłuszczacze, które wysuszają materiał na wiór. Chusteczki dla dzieci mają w składzie lanolinę i balsamy. Owszem, zostawiają powierzchnię pozornie śliską, ale w rzeczywistości budują na fotelu lepką warstwę, do której brud przykleja się dwa razy szybciej.

Jeszcze gorszym pomysłem jest smarowanie tapicerki kremem Nivea. Skóra w samochodzie to nie jest skóra na twojej dłoni. Krem nie wniknie do środka, bo blokuje go warstwa farby i poliuretanu. Zamiast tego zrobisz na fotelu tłustą zupę. Wsiądziesz w garniturze i cały ten tłuszcz przeniesie się na materiał spodni. Dedykowane środki samochodowe są projektowane przez chemików po to, by odparować, zostawiając jedynie mikroskopijną warstwę antystatyczną. Domowa chemia nadaje się do domu. W garażu robi tylko szkody.

Jak krok po kroku wyczyścić perforowaną skórę wentylowaną?

Wentylowane fotele z tysiącami małych dziurek to wyższa szkoła jazdy. Zwykłe spryskanie fotela płynem skończy się tym, że chemia wleje się do dziurek, wsiąknie w gąbkę i uszkodzi wentylatory ukryte pod siedziskiem. Procedura wymaga innej mechaniki ruchów.

Nałóż pianę bezpośrednio na szczotkę, nigdy na fotel. Rozprowadź ją delikatnie na fragmencie siedziska o wymiarach mniej więcej 30 na 30 centymetrów. Pracuj prostymi ruchami, wzdłuż i wszerz, nie dociskając włosia zbyt mocno. Chodzi o to, by końcówki szczotki penetrowały fakturę, a nie wgniatały się w materiał. Kiedy piana zmieni kolor na szary lub brązowy, natychmiast zbierz ją suchą mikrofibrą. Nie czekaj, aż środek wyschnie. Wtedy brud osadzi się z powrotem.

Co zrobić, jeśli piana wejdzie do perforacji? Weź suchą mikrofibrę, połóż płasko na dziurkach i uderzaj w nią otwartą dłonią. Podciśnienie wyciągnie resztki wilgoci z otworów. Jeśli jakaś dziurka zostanie trwale zapchana brudem, użyj drewnianej wykałaczki. Delikatnie przekłuj zator, odkurzając to miejsce ssawką ze szczotką. Nigdy nie używaj do tego igieł ani metalowych narzędzi, bo rozerwiesz krawędzie perforacji. To żmudna robota. Czasami na jeden fotel z wentylacją trzeba poświęcić bite dwie godziny z nosem przy samym siedzisku.

Ile czasu zajmuje pełny detailing wnętrza ze skórzanymi fotelami?

Solidne ogarnięcie średniej wielkości SUV-a to przeważnie osiem do dziesięciu roboczogodzin dla jednego pracownika. Samo mycie foteli to dopiero ułamek procesu. Trzeba wyczyścić boczki drzwi, podłokietnik, mieszek zmiany biegów i kierownicę. Kierownica to w ogóle osobny temat. Zbiera pot z dłoni, resztki jedzenia, kremy i zarazki. Myjemy ją małymi pędzlami, centymetr po centymetrze, skupiając się na szwach. Nici na kierownicy często zmieniają kolor z białego na czarny od brudu. Dobry cleaner potrafi przywrócić im fabryczny kontrast w kilka sekund.

Po myciu auto musi wyschnąć. Zanim nałożymy impregnat, powierzchnia musi być absolutnie sucha. Przeważnie wspomagamy się dmuchawami z ciepłym powietrzem. Wilgoć zamknięta pod warstwą odżywki stworzy białe plamy, które będą trudne do usunięcia. To nie jest praca na piętnaście minut pod blokiem w sobotnie popołudnie. Kto tak twierdzi, ten po prostu rozmazuje brud po tapicerce.

Dlaczego impregnacja tapicerki skórzanej jest równie ważna co jej mycie?

Mycie zdziera brud, ale też wyjaławia wierzchnią warstwę lakieru. Zostawienie fotela w takim stanie to proszenie się o szybkie wytarcie farby. Impregnacja tworzy tarczę ochronną. Na rynku mamy dwa główne typy zabezpieczeń: klasyczne odżywki (conditioners) w formie mleczka lub wosku oraz zaawansowane powłoki ceramiczne i kwarcowe dedykowane do skóry.

Odżywki zawierają polimery i woski syntetyczne. Zmiękczają nieznacznie wierzchnią warstwę, nadają jej elastyczność i zapobiegają skrzypieniu elementów o siebie. Zostawiają też barierę antystatyczną, dzięki czemu kurz nie przywiera tak łatwo. Dobra odżywka wchłania się w kilkanaście minut i zostawia idealny, fabryczny mat. Jeśli po nałożeniu środka fotel ślizga się, a ty jeździsz po nim na zakrętach, to znaczy, że użyłeś złego produktu albo nałożyłeś go za dużo. Nadmiar trzeba bezwzględnie zetrzeć suchą szmatką.

Powłoki ceramiczne to zupełnie inna liga. Opierają się na dwutlenku krzemu (SiO2). Aplikuje się je za pomocą małego aplikatora z mikrofibry. Powłoka wiąże się chemicznie z clear coatem fotela. Zapewnia ekstremalną ochronę przed transferem barwnika z ubrań. Jeśli jeździsz w jeansach na jasnych, beżowych fotelach, powłoka ceramiczna to jedyne wyjście, by utrzymać je w czystości. Ceramika drastycznie zmniejsza tarcie. Wsiadając, po prostu prześlizgujesz się po materiale, nie powodując mikrouszkodzeń. Taka ochrona trzyma od sześciu do dwunastu miesięcy, zależnie od eksploatacji.

Ile kosztuje profesjonalne czyszczenie skóry w studiu detailingowym?

Ceny różnią się w zależności od wielkości auta, stopnia zabrudzenia i wybranego wariantu zabezpieczenia. Nikt nie wyceni dokładnie auta przez telefon, ale rynek wypracował pewne ramy. Poniższa tabela przedstawia uśrednione stawki w polskich studiach detailingowych na ten rok.

Wydanie kilkuset złotych dwa razy w roku to ułamek kosztów w porównaniu do wymiany tapicerki. Obszycie jednego fotela u dobrego tapicera samochodowego to wydatek rzędu od dwóch do czterech tysięcy złotych za sam materiał i robociznę. Liczby mówią same za siebie. Taniej jest dbać, niż naprawiać.

Kiedy renowacja i malowanie skóry to jedyne wyjście?

Są momenty, kiedy żaden cleaner już nie pomoże. Kiedy widzisz na fotelu głębokie pęknięcia, z których wystaje jasny materiał, albo farba zeszła płatami na boczku, wchodzimy w strefę renowacji. Mycie takich uszkodzeń tylko pogarsza sprawę, bo chemia dostaje się pod lakier i powoduje dalsze łuszczenie powłoki.

Proces renowacji zaczyna się od zmycia starego lakieru agresywnym rozpuszczalnikiem. Następnie pęknięcia szlifuje się papierem ściernym i wypełnia specjalną płynną skórą (szpachlą elastyczną). Po wyschnięciu i wyrównaniu powierzchni, kolor dobiera się na podstawie czystego fragmentu z tyłu fotela. Farba nanoszona jest aerografem lub małym pistoletem lakierniczym. Na sam koniec nakłada się nowy clear coat, ustalając poziom matu tak, by pasował do reszty wnętrza. To brudna, wymagająca precyzji robota. Czasem zrobienie jednego boczku zajmuje cały dzień. (Pamiętam gościa z Porsche 911, który sam próbował zafarbować fotel sprayem do butów. Rozpuścił gąbki, a wnętrze śmierdziało acetonem przez rok).

Jeśli na tapicerce są tylko lekkie otarcia od wsiadania, można użyć dedykowanych toników koloryzujących. Działają jak lekka farba z gąbką. Wcierasz je w wytarte miejsce, czekasz aż wyschną i zabezpieczasz. To tania alternatywa, która przedłuża życie fotela o kilkanaście miesięcy przed wizytą u lakiernika skór.

Skóra w aucie zniesie bardzo wiele, pod warunkiem że przestaniesz traktować ją jak mebel z salonu prababci. Odłóż na półkę kuchenne wynalazki i zainwestuj w szczotkę, mikrofibry i środek z neutralnym pH. Wyjdź jutro rano do garażu, weź latarkę, poświeć z bliska na fotel kierowcy i sprawdź, czy w ogóle pamiętasz jego oryginalny kolor.

Często zadawane pytania

• Czy mogę czyścić skórę w aucie parownicą?
  Nie. Gorąca para powoduje kurczenie się naturalnej dwoiny pod warstwą farby. Lakier pęka, a materiał staje się twardy. Parownice zostaw do dywaników materiałowych.
• Jak usunąć plamy z długopisu na jasnej skórze?
  Należy użyć dedykowanego sztyftu do usuwania atramentu (tzw. ink remover). Trzeba działać szybko. Jeśli atrament wniknie w clear coat, jedynym ratunkiem będzie miejscowe malowanie fotela.
• Czy kierownicę czyści się tak samo jak fotele?
  Tak, zasada i chemia są te same. Używamy jednak mniejszych pędzli i pracujemy delikatniej, bo skóra na kierownicy jest cienka i nieustannie narażona na tarcie, przez co łatwiej usunąć z niej farbę.
• Co zrobić, gdy skóra po myciu stała się twarda?
  To znak, że została przesuszona lub użyto zbyt mocnej chemii zasadowej. Należy zaaplikować bogatą odżywkę na bazie syntetycznych olejów i zostawić auto w ciepłym miejscu na kilka godzin, by materiał ją wchłonął.
• Dlaczego jasna skóra farbuje od jeansów?
  To zjawisko transferu barwnika. Włókna jeansu są twarde i działają ściernie. Podczas tarcia o fotel zostawiają swój barwnik na mikroskopijnych porach lakieru skórzanego. Zabezpieczenie powłoką ceramiczną mocno to ogranicza.
• Czy można nałożyć wosk samochodowy na skórzane fotele?
  Absolutnie nie. Woski do karoserii zawierają rozpuszczalniki petrochemiczne, które stopią lakier na skórze. Dodatkowo zapchają perforację i zostawią biały osad.

Bibliografia:
1. Instytut Transportu Samochodowego – https://www.its.waw.pl
2. Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego – https://www.pzpm.org.pl
3. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl
4. Centralny Instytut Ochrony Pracy – https://www.ciop.pl

Podobne artykuły:

Sygnały, które świadczą o pluskwach w domu Jak skutecznie wyczyścić przypalony piekarnik bez ostrego szorowania? Jak usunąć mocne naklejki z mebli i szyb bez zostawiania lepkiego kleju? Czym umyć szybę w kabinie prysznicowej, by pozbyć się osadu z mydła i kamienia? Jak wyczyścić mikrofalówkę w 5 minut za pomocą cytryny?