Łazienka dla seniora – uchwyty, brodziki podpłytkowe i bezpieczne baterie.

Łazienka dla seniora wymaga całkowitej eliminacji barier architektonicznych poprzez montaż brodzika podpłytkowego z odpływem liniowym, przykręcanych na stałe uchwytów asekuracyjnych oraz baterii termostatycznych z blokadą temperatury przy 38 stopniach Celsjusza. Te trzy elementy drastycznie obniżają ryzyko upadku na mokrej posadzce i zapobiegają przypadkowym poparzeniom. To twardy fakt budowlany. Reszta to tylko dodatki estetyczne, które nie ratują zdrowia.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że zwykła żeliwna wanna z wysokim rantem to w pewnym wieku śmiertelna pułapka. Płytki stają się lodowiskiem. Wyrzucenie starej ceramiki i adaptacja łazienki dla osób starszych to często wyścig z czasem, zanim dojdzie do pęknięcia kości udowej. Zrobiliśmy na wdrożeniu ubiegłej zimy całkowity demontaż w starym bloku z wielkiej płyty na warszawskim Targówku, gdzie wysoka wanna dosłownie uwięziła starszą kobietę na kilka miesięcy. Kuliśmy posadzkę do samej płyty stropowej. Okazało się, że rury żeliwne ledwo trzymały pion. Wymieniliśmy wszystko, wlewając nową wylewkę ze spadkiem. Taki remont zmienia codzienność fizycznie i natychmiastowo.

Jak zaprojektować bezpieczną strefę prysznica bez barier architektonicznych?

Wchodzenie pod prysznic musi odbywać się po płaskim. Brodzik podpłytkowy to jedyne logiczne rozwiązanie, bo zrównuje strefę kąpielową z resztą podłogi. Odpada konieczność podnoszenia nóg. Wjeżdżasz tam bez problemu wózkiem inwalidzkim lub wchodzisz przy pomocy balkonika.

Wymaga to jednak ingerencji w strop. Instalator musi wykuć miejsce na syfon i rynnę odpływową. Spadek w stronę odpływu liniowego powinien wynosić około dwóch procent. Woda musi spływać grawitacyjnie, a nie stać w kałużach. Użyliśmy do tego ostatnio zaprawy szybkowiążącej. Potem poszła gruba warstwa folii w płynie. W narożnikach wtopiliśmy taśmy uszczelniające. Bez tego zalejesz sąsiada z dołu przy pierwszym myciu. Nie oszczędzaj na hydroizolacji.

Kolejna sprawa to płytki antypoślizgowe. Glazura oznaczona symbolem R9 nadaje się do salonu, a nie pod prysznic. Strefa kąpielowa dla seniora wymusza użycie gresu o klasie antypoślizgowości minimum R10, a najlepiej R11. Mają one chropowatą fakturę. Trudniej się je czyści. Ale dają opór dla mokrej bosej stopy. A to jest najważniejsze.

• Brodzik podpłytkowy eliminuje próg. Wymaga wykucia w posadzce miejsca na syfon o głębokości od 6 do 10 centymetrów, co w starych blokach bywa problematyczne z uwagi na cienkie stropy. Wtedy ratujemy się ultra płaskimi brodzikami z konglomeratu, które wystają ledwie na dwa centymetry powyżej poziomu płytek.
• Klasa płytek antypoślizgowych R11 zapobiega poślizgowi nawet przy rozlanej pianie z mydła.
• Szerokość wejścia pod prysznic (tzw. kabiny walk-in) musi wynosić minimum 90 centymetrów, żeby swobodnie obrócić się tam z chodzikiem, a w razie zasłabnięcia ratownik medyczny miał jak wejść i pomóc.
• Szyby kabiny prysznicowej zabezpieczamy powłoką polimerową. Ułatwia to spłukiwanie osadów. Senior nie ma siły szorować szkła po każdej kąpieli.

Gdzie dokładnie zamontować uchwyty dla niepełnosprawnych i seniorów?

Stalowe uchwyty asekuracyjne montujemy w trzech strategicznych miejscach. Pod prysznicem, przy toalecie i obok umywalki. To punkty podparcia, które przenoszą cały ciężar dorosłego człowieka. Muszą być przykręcone śrubami do pełnego muru.

Montażysta na naszej ostatniej budowie rzucał mięsem, kiedy musiał przewiercić się przez gres szkliwiony, żeby zakotwić poręcz pod prysznicem. Złamał dwa wiertła diamentowe. Ale zrobił to na gotowo. Kołek rozporowy musi wejść w pustak lub cegłę na głębokość minimum ośmiu centymetrów. Przy ścianach z karton-gipsu sprawa się komplikuje. Musisz tam wstawić wzmocnienia z profili stalowych lub grubych płyt OSB jeszcze przed położeniem kafelków. Inaczej uchwyt wyrwie się ze ściany razem z glazurą przy pierwszym szarpnięciu.

Zasady rozmieszczenia są proste. Przy misce WC montujemy uchwyty uchylne. Opuszcza się je na czas korzystania z toalety. Wysokość montażu to zazwyczaj 80 do 85 centymetrów od podłogi. Pod prysznicem dajemy poręcz pionowo-poziomą, często w kształcie litery L. Pionowa część służy do podciągania się z krzesełka prysznicowego. Pozioma pomaga przy staniu.

Czy uchwyty na przyssawki to bezpieczne rozwiązanie?

Fizyka bezlitośnie obala ten mit. Uchwyty łazienkowe na przyssawki to proszenie się o tragedię. Wilgoć wnika pod gumę. Zmiany temperatury powodują rozszerzanie się i kurczenie materiału. Podciśnienie puszcza w najmniej oczekiwanym momencie. Człowiek traci równowagę, chwyta za plastikową rączkę, a ta odrywa się od gładkiej płytki w ułamku sekundy.

Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z SOR-ów za wczoraj, z samej praktyki budowlanej wiemy, że przyssawki nadają się co najwyżej do wieszania gąbki. Asekuracja ludzkiego ciała o wadze osiemdziesięciu kilogramów wymaga stalowej śruby i kołka. Kropka. Nie dajcie się nabrać na tanie gadżety z marketu medycznego, które obiecują montaż bez wiercenia.

Jaka bateria umywalkowa i prysznicowa chroni przed poparzeniem?

Bezpieczna łazienka dla seniora wymaga instalacji baterii termostatycznej. Posiada ona wbudowany wkład woskowy, który w ułamku sekundy miesza wodę gorącą z zimną. Z boku pokrętła znajduje się blokada mechaniczna. Zazwyczaj ustawiona jest na 38 stopni Celsjusza. Żeby puścić gorętszą wodę, trzeba wcisnąć mały przycisk i dopiero wtedy przekręcić gałkę. Osoba starsza z demencją lub słabszym refleksem nie odkręci przypadkiem wrzątku. To eliminuje ryzyko oparzeń drugiego stopnia pod prysznicem.

Przy umywalkach stosuje się z kolei baterie z tak zwanym uchwytem lekarskim. To bardzo długa, przedłużona dźwignia. Można ją otworzyć i zamknąć łokciem, przedramieniem, a nawet dłonią zesztywniałą od zaawansowanego reumatoidalnego zapalenia stawów. Nie trzeba niczego chwytać ani kręcić śliskimi palcami.

Baterie podtynkowe wyglądają świetnie. Ukrywają rury w ścianie. Zostaje tylko rozeta i uchwyt. Ale ich naprawa oznacza kucie płytek, jeśli padnie głowica wielodrogowa. W mieszkaniach dla seniorów celowo montujemy zwykłe baterie natynkowe. Awaria w sobotę wieczorem? Hydraulik przyjeżdża, odkręca dwie nakrętki kluczem francuskim, wymienia baterię w piętnaście minut. Koszty serwisu drastycznie spadają.

Dlaczego termostat pod prysznicem przestaje działać po roku?

Kamień. Polska woda w wodociągach miejskich jest bardzo twarda. Osady z wapnia i magnezu błyskawicznie oblepiają czułą głowicę termostatyczną. Mechanizm zacina się i staje dęba. Bateria zaczyna puszczać tylko wrzątek albo tylko lodowatą wodę.

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego u waszego dziadka na produkcji tak wyje w rurach po odkręceniu wody? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. Zatkane sitka na przyłączach mimośrodowych. Instrukcja mówi jasno. Raz na pół roku trzeba zakręcić zawory główne, zdjąć baterię ze ściany i wrzucić głowicę do roztworu octu spirytusowego na kilka godzin. Jeśli zapomnisz o tym serwisie, po dwóch latach bateria za tysiąc złotych nadaje się na złom. Dobrym pomysłem jest zamontowanie centralnego zmiękczacza wody na głównym przyłączu do domu. Zdejmuje to problem z głowy na zawsze.

Ile kosztuje remont łazienki dla osoby starszej i skąd wziąć dofinansowanie?

Koszty materiałów poszybowały w górę. Generalny remont łazienki o powierzchni czterech metrów kwadratowych w bloku to obecnie wydatek rzędu trzydziestu tysięcy złotych. Samo skucie płytek, wywóz gruzu i ułożenie nowej hydroizolacji pochłania ogromną część budżetu. Dobry brodzik podpłytkowy z rynną ze stali nierdzewnej kosztuje około tysiąca. Atestowane uchwyty dla niepełnosprawnych to kolejne kilkaset złotych za sztukę.

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) udziela wsparcia finansowego na likwidację barier architektonicznych. Wniosek składa się w lokalnym Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR). Dofinansowanie może pokryć nawet 95 procent kosztów przedsięwzięcia, ale w praktyce limity narzucane przez powiaty ucinają tę kwotę. Najpierw składasz dokumenty. Potem urzędnik przychodzi na wizję lokalną. Dopiero po podpisaniu umowy możesz wpuścić ekipę z młotami udarowymi. Jeśli zaczniesz kucie przed podpisaniem papierów, stracisz prawo do zwrotu kosztów.

Musisz przedstawić projekt, kosztorys od firmy budowlanej i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności seniora. Z doświadczenia wiem, że załatwianie formalności trwa około trzech miesięcy. Pieniądze zazwyczaj spływają na konto na jesieni, kiedy samorządy zamykają roczne budżety celowe.

Oświetlenie, drzwi i posadzka poza strefą mokrą

Zrobienie bezpiecznego prysznica to jedno. Trzeba jeszcze bezpiecznie do niego dojść. Światło odgrywa tu ogromną rolę. Wzrok w podeszłym wieku słabnie. Potrzebujemy mocnych źródeł światła LED o barwie neutralnej białej, około 4000 Kelwinów. Taka barwa nie przekłamuje kolorów i daje wysoki kontrast. Oczy seniora szybciej wychwytują wtedy krawędzie mebli, rant miski toaletowej czy upuszczony na podłogę ręcznik.

Wyrzuć małe dywaniki i maty materiałowe leżące luzem na podłodze. To najkrótsza droga do potknięcia i złamania miednicy. Brzeg dywanika podwija się pod kapciem. Jeśli musisz coś położyć przy umywalce, przyklej to na stałe dwustronną taśmą antypoślizgową. Posadzka ma być twarda, sucha i pusta.

Drzwi do łazienki muszą otwierać się na zewnątrz. To wymóg polskiego prawa budowlanego. Wyobraź sobie, że senior upada i traci przytomność na podłodze w małej łazience. Jeśli drzwi otwierają się do środka, ciało zablokuje skrzydło. Straż pożarna będzie musiała rąbać ościeżnicę siekierą. Drzwi otwierane na korytarz załatwiają sprawę. Szerokość w świetle ościeżnicy to absolutne minimum 80 centymetrów, a dla wózków inwalidzkich optymalnie 90 centymetrów. Klamka powinna być długa i łatwa do naciśnięcia nadgarstkiem, bez konieczności zaciskania palców. Zrezygnowaliśmy całkowicie z zamków z pokrętłem od środka na rzecz prostych zamków magnetycznych, które w razie awarii można otworzyć z zewnątrz monetą.

Zdejmij ten balast ze swoich barków i podejmij męską decyzję o remoncie. Przestań łatać starą łazienkę półśrodkami. Wykuj żeliwo. Zamontuj płaski odpływ. Przykręć stal do ściany. Wydasz oszczędności, ale kupisz spokój na najbliższą dekadę. Czas działa na niekorzyść, a śliskie płytki nie wybaczają błędów. Ustal termin z ekipą i zrób to porządnie od podstaw.

Bibliografia

1. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – https://www.pfron.org.pl
2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia
3. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – https://www.gunb.gov.pl
4. Polski Komitet Normalizacyjny – https://www.pkn.pl
5. Narodowy Fundusz Zdrowia – https://www.nfz.gov.pl

Podobne artykuły:

Rodzaje zasłon okiennych i ich zastosowanie Styl skandynawski w architekturze — co go wyróżnia? Jak optycznie powiększyć małą łazienkę w bloku z wielkiej płyty? Drzwi z ukrytą ościeżnicą – czy warto dopłacić do takiego rozwiązania? Meble z ratanu we wnętrzach – nie tylko do ogrodu!